تبلیغات
پرتال فناوری اطلاعات ایران - مطالب دینی مذهبی
 
پرتال فناوری اطلاعات ایران
SKype:reza.arefan www.facebook.com/reza.arefan
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : رضا عارفان
موضوعات
مطالب اخیر
پیوندهای روزانه
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
دانلود دعای روزهای ماه مبارک رمضان (متن + ترجمه + فایل صوتی)

رمضان در لغت از رمضاء به معناى شدت حرارت گرفته شده و به معناى سوزانیدن مى باشد. چون در این ماه گناهان انسان بخشیده مى شود، به این ماه مبارك رمضان گفته اند. هر كس همه این ماه را روزه بگیرد بر خدا واجب است كه همه گناهانش را ببخشد، بقیه عمرش را تضمین كند و او را از تشنگى و عطش دردناك روز قیامت امان دهد. از ابن عباس روایت كرده ‏اند:كه حضرت رسول صلى اللّه علیه و آله براى روزه هر روز ماه مبارك رمضان فضیلت بسیار بیان فرمود و براى‏ هر روز دعاى مخصوصى با فضیلت و ثواب بسیار براى آن ذكر كرد كه ما به بیان اصل دعا اكتفا مى‏كنیم

دعاى روز اول ماه مبارک رمضان
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ
اللهمَ اجْعلْ صِیامی فـیه صِیـام الصّائِمینَ وقیامی فیهِ قیامَ القائِمینَ ونَبّهْنی فیهِ عن نَومَةِ الغافِلینَ وهَبْ لی جُرمی فیهِ یا الهَ العالَمینَ واعْفُ عنّی یا عافیاً عنِ المجْرمینَ.
خدایا قرار بده روزه مرا در آن روزه داران واقعى وقیام وعبادتم در آن قیام شب زنده داران وبیدارم نما در آن از خواب بى خبران وببخش به من جنایتم را در این روز اى معبود جهانیان ودر گذر از من اى بخشنده جنایات کاران.


دعاى روز دوم ماه مبارک رمضان
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ
اللهمّ قَرّبْنی فیهِ الى مَرْضاتِکَ وجَنّبْنی فیهِ من سَخَطِکَ ونَقماتِکَ ووفّقْنی فیهِ لقراءةِ آیاتِکَ برحْمَتِکَ یا أرْحَمَ الرّاحِمین.
خدایا نزدیک کن مرا در این ماه به سوى خوشنودیت وبرکنارم دار در آن از خشم وانتقامت وتوفیق ده مرا در آن براى خواندن آیات قرآن به رحمت خودت اى مهربانترین مهربانان.


دعاى روز سوم ماه مبارک رمضان
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ
اللهمّ ارْزُقنی فیهِ الذّهْنَ والتّنَبیهَ وباعِدْنی فیهِ من السّفاهة والتّمْویهِ واجْعَل لی نصیباً مِنْ کلّ خَیْرٍ تُنَزّلُ فیهِ بِجودِکَ یا أجْوَدَ الأجْوَدینَ.
خدایا روزى کن مرا در آنروز هوش وخودآگاهى را ودور بدار در آن روز از نادانى وگمراهى وقرار بده مرا بهره وفایده از هر چیزى که فرود آوردى در آن به بخشش خودت اى بخشنده ترین بخشندگان.


دعاى روز چهارم ماه مبارک رمضان
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ
اللهمّ قوّنی فیهِ على إقامَةِ أمْرِکَ واذِقْنی فیهِ حَلاوَةَ ذِکْرِکَ وأوْزِعْنی فیهِ لأداءِ شُکْرَکَ بِکَرَمِکَ واحْفَظنی فیهِ بِحِفظْکَ وسِتْرِکَ یـا أبْصَرَ النّاظرین.
خدایا نیرومندم نما در آن روز به پا داشتن دستور فرمانت وبچشان در آن شیرینى یادت را ومهیا کن مرا در آنروز راى انجام سپاس گذاریت به کـرم خودت نگهدار مرا در این روز به نگاه داریت وپرده پوشى خودت اى بیناترین بینایان.


دعاى روز پنجم ماه مبارک رمضان
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ
اللهمّ اجْعَلْنی فیهِ من المُسْتَغْفرینَ واجْعَلْنی فیهِ من عِبادَکَ الصّالحینَ القانِتین واجْعَلْنی فیهِ من اوْلیائِکَ المُقَرّبینَ بِرَأفَتِکَ یا ارْحَمَ الرّاحِمین.
خدایا قرار بده در این روز از آمرزش جویان وقرار بده مرا در این روز از بندگان شایسته وفرمانبردارت وقرار بده مرا در این روز ازدوستان نزدیکت به مهربانى خودت اى مهربان ترین مهربانان.


دعاى روز ششم ماه مبارک رمضان
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ
اللهمّ لا تَخْذِلْنی فیهِ لِتَعَرّضِ مَعْصِتِکَ ولا تَضْرِبْنی بِسیاطِ نَقْمَتِکَ وزَحْزحْنی فیهِ من موجِباتِ سَخَطِکَ بِمَنّکَ وأیادیکَ یا مُنْتهى رَغْبـةَ الرّاغبینَ.
خدایا وا مگذار مرا در این روز در پى نافرمانیت روم ومزن مرا با تازیانه کیفر ودور وبرکنارم بدار از موجبات خشمت بحق احسان ونعمتهاى بى شمار تو اى حد نهایى علاقه واشتیاق مشتاقان.


دعاى روز هفتم ماه مبارک رمضان
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ
اللهمّ اعنّی فیهِ على صِیامِهِ وقیامِهِ وجَنّبنی فیهِ من هَفَواتِهِ وآثامِهِ وارْزُقْنی فیهِ ذِکْرَکَ بِدوامِهِ بتوفیقِکَ یا هادیَ المُضِلّین.
خدایا یارى کن مرا در این روز بر روزه گرفتن وعبـادت وبرکنارم دار در آن از بیهودگى وگناهان وروزیم کن در آن یادت را براى همیشه به توفیق خودت اى راهنماى گمراهان


دعاى روز هشتم ماه مبارک رمضان
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ
اللهمّ ارْزُقنی فیهِ رحْمَةَ الأیتامِ وإطْعامِ الطّعامِ وإفْشاءِ السّلامِ وصُحْبَةِ الکِرامِ بِطَوْلِکَ یا ملجأ الآمِلین.
خدایا روزیم کن در آن ترحم بر یتیمان وطعام نمودن بر مردمان وافشاء سلام ومصاحبت کریمان به فضل خودت اى پناه آرزومندان.


دعاى روز نهم ماه مبارک رمضان
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ
االلهمّ اجْعَلْ لی فیهِ نصیباً من رَحْمَتِکَ الواسِعَةِ واهْدِنی فیهِ لِبراهِینِکَ السّاطِعَةِ وخُذْ بناصیتی الى مَرْضاتِکَ الجامِعَةِ بِمَحَبّتِکَ یا أمَلَ المُشْتاقین.
خدایا قرار بده برایم در آن بهره اى از رحمت فراوانـت وراهنمائیم کن در آن به برهان وراههاى درخشانت وبگیر عنانم به سوى رضایت همه جانبه ات بدوستى خود اى آرزوى مشتاقان.


دعاى روز دهم ماه مبارک رمضان
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ
االلهمّ اجْعلنی فیهِ من المُتوکّلین علیکَ واجْعلنی فیهِ من الفائِزینَ لَدَیْکَ واجْعلنی فیهِ من المُقَرّبینَ الیکَ بإحْسانِکَ یاغایَةَ الطّالِبین.
خدایا قرار بده مرا در این روز از متوکلان بدرگاهت ومقرر کن در آن از کامروایان حضرتت ومقرر فرما در آن از مقربان درگاهت به احسانت اى نهایت همت جویندگان.


دعاى روز یازدهم ماه مبارک رمضان
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ
اللهمّ حَبّبْ الیّ فیهِ الإحْسانَ وکَرّهْ الیّ فیهِ الفُسوقَ والعِصْیانَ وحَرّمْ علیّ فیهِ السّخَطَ والنّیرانَ بِعَوْنِکَ یا غیاثَ المُسْتغیثین.
خدایا دوست گردان بمن در این روز نیکى را و نـاپسند بدار در این روز فسق ونافرمانى را وحرام کن بر من در آن خشم وسوزندگى را به یاریت اى دادرس داد خواهان.


دعاى روز دوازدهم ماه مبارک رمضان
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ
اللهمّ زَیّنّی فیهِ بالسّتْرِ والعَفافِ واسْتُرنی فیهِ بِلباسِ القُنوعِ والکَفافِ واحْمِلنی فیهِ على العَدْلِ والإنْصافِ وامِنّی فیهِ من کلِّ ما أخافُ بِعِصْمَتِکَ یا عِصْمَةَ الخائِفین.
خدایا زینت ده مرا در آن با پوشش وپاکدامنى وبپوشانم در آن جامه قناعت وخوددارى ووادارم نما در آن بر عدل وانصاف وآسوده ام دار در آن از هر چیز که مىترسم به نگاهدارى خودت اى نگه دار ترسناکان .


دعاى روز سیزدهم ماه مبارک رمضان
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ
اللهمّ طَهّرنی فیهِ من الدَنَسِ والأقْذارِ وصَبّرنی فیهِ على کائِناتِ الأقْدارِ ووَفّقْنی فیهِ للتّقى وصُحْبةِ الأبْرارِ بِعَوْنِکَ یا قُرّةَ عیْنِ المَساکین.
خدایا پاکیزه ام کن در این روز از چرک وکثافت وشکیبائیم ده در آن به آنچه مقدر است شدنى ها وتوفیقم ده در آن براى تقوى وهم نشینى با نیکان به یاریت اى روشنى چشم مستمندان.


دعاى روز چهاردهم ماه مبارک رمضان
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ
اللهمّ لا تؤاخِذْنی فیهِ بالعَثراتِ واقِلْنی فیهِ من الخَطایا والهَفَواتِ ولا تَجْعَلْنی فیه غَرَضاً للبلایا والآفاتِ بِعِزّتِکَ یا عزّ المسْلمین.
خدایا مؤاخذه نکن مرا در ایـن روز به لغزشها و درگذر از من در آن از خطاها وبیهودگیها وقرار مده مرا در آن نشانه تیر بلاها وآفات اى عزت دهنده مسلمانان


دعاى روز پانزدهم ماه مبارک رمضان
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ
اللهمّ ارْزُقْنی فیهِ طاعَةَ الخاشِعین واشْرَحْ فیهِ صَدْری بإنابَةِ المُخْبتینَ بأمانِکَ یا أمانَ الخائِفین.
خدایا روزى کن مرا در آن فرمانبردارى فروتنان وبگشا سینه ام در آن به بازگشت دلدادگان به امان دادنت اى امان ترسناکان. 


دعاى روز شانزدهم ماه مبارک رمضان
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ
اللهمّ وَفّقْنی فیهِ لِموافَقَةِ الأبْرارِ وجَنّبْنی فیهِ مُرافَقَةِ الأشْرارِ وأوِنی فیهِ بِرَحْمَتِکَ الى دارِ القَرارِبالهِیّتَکِ یا إلَهَ العالَمین.
خدایا توفیقم ده در آن به سازش کردن نیکان ودورم دار در آن از رفاقت بدان وجایم ده در آن با مهرت به سوى خانه آرامش به خدایى خودت اى معبـود جهانیان.


دعاى روز هفدهم ماه مبارک رمضان
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ
اللهمّ اهْدِنی فیهِ لِصالِحِ الأعْمالِ واقْـضِ لی فیهِ الحَوائِجَ والآمالِ یا من لا یَحْتاجُ الى التّفْسیر والسؤالِ یا عالِماً بما فی صُدورِ العالَمین صَلّ على محمّدٍ وآلهِ الطّاهِرین.
خدایا راهنمائیم کن در آن به کارهاى شایسته واعمال نیک وبرآور برایم حاجتها وآرزوهایم اى که نیازى به سویت تفسیر وسؤال ندارد اى داناى به آنچه در سینه هاى جهانیان است درود فرست بر محمد وآل او پاکیزگان.


دعاى روز هیجدهم ماه مبارک رمضان
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ
اللهمّ نَبّهْنی فیهِ لِبَرَکاتِ أسْحارِهِ ونوّرْ فیهِ قلبی بِضِیاءِ أنْوارِهِ وخُذْ بِکُلّ أعْضائی الى اتّباعِ آثارِهِ بِنورِکَ یا مُنَوّرَ قُلوبِ العارفین.
خدایا آگاهم نما در آن براى برکات سحرهایش وروشن کن در آن دلم را به پرتو انوارش وبکار به همه اعضایم به پیروى آثارش به نور خودت اى روشنى بخش دلهاى حق شناسان


دعاى روز نوزدهم ماه مبارک رمضان
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ
اللهمّ وفّرْ فیهِ حَظّی من بَرَکاتِهِ وسَهّلْ سَبیلی الى خَیْراتِهِ ولا تَحْرِمْنی قَبولَ حَسَناتِهِ یا هادیاً الى الحَقّ المُبین.
خدایا زیاد بگردان در آن بهره مرا از برکاتش وآسان کن راه مرا به سوى خیرهایش ومحروم نکن ما را از پذیرفتن نیکىهایش اى راهنماى به سوى حـق آشکار .


دعاى روز بیستم ماه مبارک رمضان
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ
اللهمّ افْتَحْ لی فیهِ أبوابَ الجِنانِ واغْلِقْ عَنّی فیهِ أبوابَ النّیرانِ وَوَفّقْنی فیهِ لِتِلاوَةِ القرآنِ یا مُنَزّلِ السّکینةِ فی قُلوبِ المؤمِنین.
خدایا بگشا برایم در آن درهاى بهشت وببند برایم درهاى آتش دوزخ را و توفیقم ده در آن براى تلاوت قرآن اى نازل کننده آرامش در دلهاى مؤمنان.


دعاى روز بیست و یکم ماه مبارک رمضان
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ
اللهمّ اجْعَلْ لی فیهِ الى مَرْضاتِکَ دلیلاً ولا تَجْعَل للشّیْطان فیهِ علیّ سَبیلاً واجْعَلِ الجَنّةِ لی منْزِلاً ومَقیلاً یا قاضی حَوائِجَ الطّالِبین.
خدایا قرار بده برایم در آن به سوى خوشنودىهایت راهنمایى و قرار مده شیطان را در آن بر من راهى وقرار بده بهشت را برایم منزل وآسایـشگاه اى برآورنده حاجتهاى جویندگان


دعاى روز بیست و دوم ماه مبارک رمضان
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ
اللهمّ افْتَحْ لی فیهِ أبوابَ فَضْلَکَ وأنـْزِل علیّ فیهِ بَرَکاتِکَ وَوَفّقْنی فیهِ لِموجِباتِ مَرْضاتِکَ واسْکِنّی فیهِ بُحْبوحاتِ جَنّاتِکَ یا مُجیبَ دَعْوَةِ المُضْطَرّین.
خدایا بگشا به رویم در این ماه درهاى فضلت وفرود آر برایم در آن برکاتت را وتوفیقم ده در آن براى موجبات خوشنودیت ومسکنم ده در آن وسطهاى بهشت اى اجابت کننده خواسته ها ودعاهاى بیچارگان.


دعاى روز بیست و سوم ماه مبارک رمضان
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ
اللهمّ اغسِلْنی فیهِ من الذُّنوبِ وطَهِّرْنی فیهِ من العُیوبِ وامْتَحِنْ قَلْبی فیهِ بِتَقْوَى القُلوبِ یا مُقیلَ عَثَراتِ المُذْنِبین.
خدایا بشوى مرا در این ماه از گناه وپاکم نما در آن از عیب ها وآزمایش کن دلم را در آن به پرهیزکارى دلها اى چشم پوش لغزشهاى گناهکاران.


دعاى روز بیست و چهارم ماه مبارک رمضان
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ
اللهمّ إنّی أسْألُکَ فیه ما یُرْضیکَ وأعوذُ بِکَ ممّا یؤذیک وأسألُکَ التّوفیقَ فیهِ لأنْ أطیعَکَ ولا أعْصیکَ یا جَوادَ السّائلین.
خدایا من از تو میخواهم در آن آنچه تو را خوشنود کند و پناه مى برم بتو از آنچه تو را بیازارد واز تو خواهم توفیق در آن براى اینکه فرمانت برم ونافرمانى تو ننمایم اى بخشنده سائلان


دعاى روز بیست و پنجم ماه مبارک رمضان
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ
اللهمّ اجْعَلْنی فیهِ محبّاً لأوْلیائِکَ ومُعادیاً لأعْدائِکَ مُسْتَنّاً بِسُنّةِ خاتَمِ انْبیائِکَ یا عاصِمَ قُلوبِ النّبییّن.
خدایا قرار بده در این روز دوست دوستانت ودشمن دشمنانت و پیرو راه و روش خاتم پیغمبرانت اى نگهدار دلهاى پیامبران.


دعاى روز بیست وششم ماه مبارک رمضان
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ
اللهمّ اجْعَل سَعْیی فیهِ مَشْکوراً وذَنْبی فیهِ مَغْفوراً وعَملی فیهِ مَقْبولاً وعَیْبی فیهِ مَسْتوراً یا أسْمَعِ السّامعین.
خدایا قرار بده کوشش مرا در این ماه قدردانـى شده وگناه مرا در این ماه آمرزیده وکردارم را در آن مورد قبول وعیب مرا در آن پوشیده اى شنواترین شنوایان.


دعاى روز بیست و هفتم ماه مبارک رمضان
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ
اللهمّ ارْزُقْنی فیهِ فَضْلَ لَیْلَةِ القَدْرِ وصَیّرْ أموری فیهِ من العُسْرِ الى الیُسْرِ واقْبَلْ مَعاذیری وحُطّ عنّی الذّنب والوِزْرِ یا رؤوفاً بِعبادِهِ الصّالِحین.
خدایا روزى کن مرا در آن فضیلت شب قدر را وبگردان در آن کارهاى مرا از سختى به آسانى وبپذیر عذرهایم وبریز از من گناه وبارگران را اى مهربان به بندگان شایسته خویش.


دعاى روز بیست و هشتم ماه مبارک رمضان
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ
اللهمّ وفّر حظّی فیهِ من النّوافِلِ واکْرِمْنی فیهِ بإحْضارِ المَسائِلِ وقَرّبِ فیهِ وسیلتی الیکَ من بینِ الوسائل یا من لا یَشْغَلُهُ الحاحُ المُلِحّین .
خدایا زیاد کن بهره مرا در آن از اقدام به مستحبات وگرامى دار در آن به حاضر کردن ویا داشتن مسائل ونزدیک گردان در آن وسیله ام به سویت از میـان وسیله ها اى آنکه سرگرمش نکند اصرار وسماجت اصرار کنندگان.


دعاى روز بیست ونهم ماه مبارک رمضان
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ
اللهمّ غَشّنی بالرّحْمَةِ وارْزُقْنی فیهِ التّوفیقِ والعِصْمَةِ وطَهّرْ قلْبی من غَیاهِبِ التُّهْمَةِ یا رحیماً بِعبادِهِ المؤمِنین.
خدایا بپوشان در آن با مهر ورحمت وروزى کن مرا در آن توفیق وخوددارى وپاک کن دلم را از تیرگیها وگرفتگى هاى تهمت اى مهربان به بندگان با ایمان خود.


دعاى روز سى ام ماه مبارک رمضان
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ
اللهمّ اجْعَلْ صیامی فیهِ بالشّکْرِ والقَبولِ على ما تَرْضاهُ ویَرْضاهُ الرّسولُ مُحْکَمَةً فُروعُهُ بالأصُولِ بحقّ سَیّدِنا محمّدٍ وآلهِ الطّاهِرین والحمدُ للهِ ربّ العالمین.
خدایا قرار بده روزه مرا در این ماه مورد قدردانى وقبول بر طبق خوشنودى تو وپسند رسول تو باشد واستوار باشد فرعش بر اصل به حق آقاى ما محمد وخاندان پاکش وستایش خاص پروردگار جهانیان است.
دانلود صوت با لینک مستقیم - 39.9 مگابایت
کلمه رمز جهت بازگشایی فایل فشرده عبارت asandl.com می باشد.




نوع مطلب : دینی مذهبی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

       نظرات
سه شنبه 2 تیر 1394
رضا عارفان
۱- «فَغَضِبَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ رسول اللَّهِ (صل الله علیه وسلم) فَهَجَرَتْ أبا بَكْرٍ فلم تَزَلْ مُهَاجِرَتَهُ حتى تُوُفِّیَتْ»
(صحیح البخاری، ج ۳، ص ۱۱۲۶)
«فاطمه (س) دخت رسول خدا (صلّی الله علیه [وآله] وسلم) از ابوبكر غضبناک شد، از وی روی بگرداند و تا پایان عمر بر همین سیاق باقی ماند.»

۲- «فَوَجَدَتْ فَاطِمَةُ عَلَى أَبِى بَكْرٍ و عُمَر فِى ذَلِكَ فَهَجَرَتْهُ، فَلَمْ تُكَلِّمْهُ حَتَّى تُوُفِّیَتْ، وَعَاشَتْ بَعْدَ النَّبِىِّ (صلى الله علیه وسلم) سِتَّةَ أَشْهُرٍ، فَلَمَّا تُوُفِّیَتْ، دَفَنَهَا زَوْجُهَا عَلِیٌ لَیْلاً، وَلَمْ یُؤْذِنْ بِهَا أبا بَكْرٍ وَصَلَّى عَلَیْهَا، وَكَانَ لِعَلِی مِنَ النَّاسِ وَجْهٌ حَیَاةَ فَاطِمَةَ، فَلَمَّا تُوُفِّیَتِ اسْتَنْكَرَ عَلِیٌ وُجُوهَ النَّاسِ، فَالْتَمَسَ مُصَالَحَةَ أَبِى بَكْرٍ وَمُبَایَعَتَهُ، وَلَمْ یَكُنْ یُبَایِعُ تِلْكَ الأَشْهُرَ»
(صحیح مسلم، ج ۵، ص ۱۵۴)
«فاطمه (س) بر ابوبكر و عمر غضب کرده، با وى قهر كرد و تا پایان عمر با او سخنى نگفت. وی بعد از پیامبر اكرم (ص)، بیش از شش ماه نزیست. وقتی فاطمه (س) از دنیا برفت، شوهرش شبانه او را کفن و دفن كرد و ابوبكر را خبر نساخت و خود بر او نماز خواند. تا فاطمه زنده بود، علی (ع) در میان مردم احترام داشت اما وقتی فاطمه از دنیا برفت، علی در میان مردم احساس تنهایی و بی‌جایگاهی می‌كرد لذا با ابوبكر مصالحه و بیعت كرد. علی (ع) نیز در طول شش ماهی كه فاطمه (س) زنده بود، هرگز با ابوبكر بیعت نكرد.»

این دو روایت از مهم‌ترین و قابل اعتمادترین کتابها پس از قرآن، نزد اهل سنت، یعنی صحیحین مسلم و بخاری نقل شده است. از نقل روایات منزلت و مرتبت حضرت صدیقه طاهره (س) نزد پیامبر و پروردگار چشم می پوشیم که یقیناً همگان بر پایگاه قدسی و جایگاه یگانه سرور بانوان دو عالم واقفند اما مگر پس از رحلت خاتم انبیا چه بر تنها فرزند او رفت که سبب شد این دردانه صبور با دلی شکسته از برخی یاران پدر روی بگرداند؟
مگر چه ظلمی بر دخت پیامبرشان روا داشتند که او تا پایان زندگانی کوتاه خویش، نه تنها به بخشایش آنها تن در نداد بلکه حتی راضی به دیدار با ایشان نیز نبود؟!
در این نوشتار تلاش می کنیم تنها با اتکا به منابع روایی اهل سنت به مجموعه وقایعی بپردازیم که با سرباز زدن علی (روحی له الفداء) از بیعت با خلیفه اول آغاز و با شهادت حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها) پایان می یابد؛ تا شاید پاسخی برای دو سوال فوق بیابیم. مخصوصاً که در میان برادران اهل سنت و جماعت فرض است که ماجرای شهادت حضرت سیده النسا ساخته و بافته راویان شیعه است؛ همچنین برخی از شیعیان ناآگاه نیز این ماجرا را برساخته اذهان عوام شیعه بر می شمرند که هیچ سندیت تاریخی و روایی ندارد.
حالیا جهت روشن شدن جهت گیری تاریخی منابع روایی اهل سنت پیرامون وقایع این برهه مهم تاریخ صدر اسلام، برخی از اسناد موجود در منابع اهل سنت را بررسی می کنیم. اسنادی که به جهت حجم بسیار آنها و مجال اندک این مقال، مجبور به گزینش از میانشان هستیم. که برخی از این روایات عیناً در چند منبع ذکر شده که ما به ذکر یکی از اسناد مشابه اکتفا می کنیم:

۱ - ابن أبی شیبه:
ابو بكر عبداللَّه بن محمد بن ابى شیبه، استاد و شیخ بخارى، در كتاب المنصف خویش می‌گوید:
حدثنا محمد بن بشر عن عبیدالله بن عمر عن زید بن أسلم عن أبیه أسلم «أنه حین بویع لأبی بكر بعد رسول الله (ص) كان علی والزبیر یدخلان على فاطمة بنت رسول الله (ص) فیشاورونها ویرتجعون فی أمرهم، فلما بلغ ذلك عمر بن الخطاب خرج حتى دخل على فاطمة فقال: یا بنت رسول الله (ص)! والله ما من أحد أحب إلینا من أبیك، وما من أحد أحب إلینا بعد أبیك منك، وأیم الله ما ذاك بمانعی إن اجتمع هؤلاء النفر عندك، إن أمرتهم أن یحرق علیهم البیت، قال: فلما خرج عمر جاؤوها فقالت: تعلمون أن عمر قد جاءنی وقد حلف بالله لئن عدتم لیحرقن علیكم البیت وأیم الله لیمضین لما حلف علیه...»
(المصنف، ج۸ ، ص ۵۷۲)
«آنگاه كه مردم پس از رسول الله (ص) با ابى بكر بیعت كردند، على و زبیر در خانه فاطمه به مشاوره نشسته بودند. این خبر به عمر بن خطاب رسید، او به خانه فاطمه آمد و گفت: اى دختر رسول خدا! محبوبترین انسان نزد ما، پدر تو بود و پس از وی، خود تو! اما به خدا قسم این علاقه، مانع سوزاندن این خانه و افراد جمع شده در آن نیست. این جمله را گفت و بیرون رفت. وقتى على و زبیر به خانه بازگشتند، فاطمه به على و زبیر گفت: عمر نزد من آمد و سوگند یاد كرد كه اگر اجتماع شما تكرار شود، خانه را و ما را بسوزاند. به خدا سوگند آنچه را كه قسم خورده است، انجام مى دهد!

۲ - امام الحرمین جوینی:
امام جوینی از رسول خدا (ص) روایت می کند:
«... وَ أَنِّی لَمَّا رَأَیْتُهَا ذَكَرْتُ مَا یُصْنَعُ بِهَا بَعْدِی كَأَنِّی بِهَا وَ قَدْ دَخَلَ الذُّلُّ فی بَیْتَهَا وَ انْتُهِكَتْ حُرْمَتُهَا وَ غُصِبَتْ حَقَّهَا وَ مُنِعَتْ‏ إِرْثَهَا وَ كُسِرَ جَنْبُهَا [وَ كُسِرَتْ جَنْبَتُهَا] وَ أَسْقَطَتْ جَنِینَهَا وَ هِیَ تُنَادِی یَا مُحَمَّدَاهْ فَلَا تُجَابُ وَ تَسْتَغِیثُ فَلَا تُغَاثُ... فَتَكُونُ أَوَّلَ مَنْ یَلْحَقُنِی مِنْ أَهْلِ بَیْتِی فَتَقْدَمُ عَلَیَّ مَحْزُونَةً مَكْرُوبَةً مَغْمُومَةً مَغْصُوبَةً مَقْتُولَة. فَأَقُولُ عِنْدَ ذَلِكَ اللَّهُمَّ الْعَنْ مَنْ ظَلَمَهَا وَ عَاقِبْ مَنْ غَصَبَهَا وَ ذَلِّلْ مَنْ أَذَلَّهَا وَ خَلِّدْ فِی نَارِكَ مَنْ ضَرَبَ جَنْبَهَا حَتَّى أَلْقَتْ وَلَدَهَا فَتَقُولُ الْمَلَائِكَةُ عِنْدَ ذَلِكَ آمِین‏.»
(فرائد السمطین، ج ۲، ص ۳۴ و ۳۵)
«روزی پیامبر (ص) نشسته بود، حسن بن علی (ع) بر او وارد شد، چون چشمان پیامبر بر حسن افتاد، اشك آلود شد. آنگاه حسین بن علی (ع) نزد وی آمد، مجدداً پیامبر گریست. پس از ایشان، مادرشان، فاطمه و علی (علیهما السلام) وارد شدند، با دیدن آن دو نیز اشك پیامبر جاری شد، وقتی از پیامبر علت گریه بر فاطمه را پرسیدند، فرمود:
زمانی كه فاطمه را دیدم، به یاد عذابی افتادم كه پس از من، دخترم بدان دچار می شود، گویا می‌بینم بدبختی وارد خانه او شده، ‌حرمتش پایمال شده، حقش غصب شده، از ارث خود منع شده، پهلوی او را شكسته اند و فرزندی را كه در رحم دارد، سقط کرده اند؛ در حالی كه پیوسته فریاد می‌زند: وا محمداه! ولی كسی اجابتش نمی‌کند. ‌مدد می طلبد اما كسی به فریادش نمی‌رسد. او اول كسی است از خاندانم که به من می پیوندد و بر من وارد می‌شود در حالی كه محزون، گرفتار، غمگین و شهید شده است. من در اینجا می‌گویم: خدایا لعنت كن هركه را ظالم به حق اوست، كیفر ده هركه را غاصب اموال اوست، خوار كن هركه خوارش كرده و در دوزخ مخلد كن هركه پهلویش را شکسته و فرزندش را سقط كرده و ملائكه آمین گویند.»

۳ - علامه بلاذری:
المدائنی عن مسلمة بن محارب عن سلیمان التیمی عن ابن عون «إن أبابکر ارسل إلی علی یرید البیعة، فلم یبایع، فجاء عمر و معه فتیلة. فتلقته فاطمة علی الباب فقالت فاطمة: یابن الخطاب! أتراک محرّقا علیّ بابی ؟! قال: نعم، و ذلک أقوی فیما جاء به أبوک.»
(انساب الاشراف، بلاذرى، ج ۱، ص۵۸۶ )
«ابوبکر به جهت بیعت گرفتن به دنبال علی فرستاد، چون على از بیعت با ابوبكر سرپیچى كرد، وی به عمر دستور داد او را بیاورد، عمر نیز با شعله آتش به سوى خانه فاطمه هجوم برد. فاطمه پشت در خانه آمد و گفت: اى پسر خطّاب! آیا مى خواهى درِ خانه مرا آتش بزنى!؟ عمر پاسخ داد: آرى! این كار من، دینی که پدرت آورده را مستحكم تر مى سازد.»

۴ - ابن قتیبه دینوری:
«وإن أبا بكر رضی الله عنه تفقد قوما تخلفوا عن بیعته عند علی كرم الله وجهه، فبعث إلیهم عمر، فجاء فناداهم وهم فی دار علی، فأبوا أن یخرجوا فدعا بالحطب وقال: والذی نفس عمر بیده لتخرجن أو لأحرقنها علی من فیها، فقیل له: یا أبا حفص، إن فیها فاطمة ؟ فقال: وإن...»
«فی روایة أن عمر جاء إلى بیت فاطمة فی رجال من الأنصار ونفر قلیل من المهاجرین... یا ابت یا رسول الله (صلى الله علیه وآله وسلم) ماذا لقینا بعدك من ابن الخطاب و ابن ابى قحافه...»
(الامامة و السیاسة، ج ۱، ص ۳۰ و همان کتاب ج ۱ - ص ۳۰)
«ابی بکر در پی عده ای بود که با او بیعت نکرده بودند و گرد علی تجمع کرده بودند، لذا عمر را به دنبال آنها فرستاد، چون عمر سر رسید، آنان را صدا كرد ولى آنها اعتنایى نكرده و از خانه خارج نشدند. عمر هیزم خواست و گفت: به همان خدایى كه جان عمر در دست اوست، سوگند یاد مى كنم كه بیرون بیایید وگرنه خانه را با كسانى كه در آن هستند، به آتش خواهم کشید. به عمر گفتند: اى اباحفص! فاطمه در این خانه است. عمر پاسخ داد: باشد!
و در روایت دیگر «عمر به اتفاق بسیاری از انصار و اندکی از مهاجرین به درِ خانه حضرت فاطمه آمده بود...
فاطمه چون صداى آنها را شنید، با صداى بلند ندا كرد: اى پدر! اى رسول الله! پس از تو چه ظلم‌هایی كه از (عمر) بن خطاب و (ابوبكر) ابن ابى قحافه ندیدیم...
همراهان عمر به مجرد شنیدن صدای ناله فاطمه، پشیمان شده و بازگشتند؛ در حالی که اشک هایشان جاری و جگرهایشان سوخته بود ولی عمر با عدۀ قلیلی ماندند تا علی را جبراً از خانه بیرون کشیده و نزد خلیفه ببرند.»
ابن قتیبه ماجرا را کاملاً ذکر می کند تا جایی که می گوید: «بعدها ابوبکر و عمر به منزل فاطمه رفتند تا استرضای خاطر او را فراهم آورند. ابتدا آن دو را نپذیرفت، سپس با پادرمیانی علی، آن دو را به حضور پذیرفته در بستر بیماری فرمود: خدا را شاهد می گیرم که شما دو نفر مرا آزار دادید ، در هر نمازی شما را نفرین می کنم تا پدرم را ببینم و از شما شکایت کنم... الی آخر»

۵ - مسعودی شافعی:
مسعودی نیز مانند ابن قتیبه دینوری، ماجرا را به شکل کاملی بیان کرده است. وی پس از شرح مفصل قضایای پس از سقیفه و بعد از روایت هجوم عمر و اصحابش به بیت وحی، یادآور می شود که:
«فهجموا علیه وأحرقوا بابه، واستخرجواه منه كرهاً، وضغطوا سیّدة النساء بالباب حتّى أسقطت محسناً.»
(اثبات الوصیه، ص ۱۴۳)
«به او (فاطمه) هجوم آورده و درِ خانه او را به آتش کشیدند و علی را به زور بیرون آوردند و درِ خانه را چنان بر سرور زنان فشار دادند که به سقط محسنش انجامید.

۶ - محمد بن جریر طبری:
حدثنا ابن حمید عن جریر عن مغیرة عن زیاد بن كلیب: «أتى عمر بن الخطاب منزل علىّ وفیه طلحة والزبیر ورجال من المهاجرین فقال: واللّه لأحرقنّ علیكم أو لتخرجنّ إلى البیعة، فخرج علیه الزبیر مصلتاً بالسیف فعثر فسقط السیف من یده فوثبوا علیه فأخذوه.»
(تاریخ الطبرى، ج ۲، ‌ص ۴۴۳)
«عمر بن خطاب به خانۀ على آمد، در حالى كه گروهى از مهاجران در آنجا گرد آمده بودند. وى رو به آنان كرد و گفت: به خدا سوگند خانه را به آتش مى كشم مگر اینكه براى بیعت بیرون بیایید. زبیر از خانه بیرون آمد در حالى كه شمشیر کشیده بود، ناگهان پاى او لغزید و شمشیر از کفش افتاد، آنگاه بر او هجوم آورده و شمشیر را از دستش گرفتند.»

۷. ابن عبد ربّه:
«الذین تخلّفوا عن بیعة أبی بكر: علىّ والعباس، والزبیر، وسعد بن عبادة، فأمّا على والعباس والزبیر فقعدوا فى بیت فاطمة حتّى بعث الیهم أبو بكر عمر بن الخطاب لیخرجوا من بیت فاطمة وقال له: إن أبوا فقاتلهم. فأقبل عمر بقبس من نار على أن یضرم علیهم الدار فلقیته فاطمة فقالت: یابن الخطاب! أجئت لتحرق دارنا ؟ قال: نعم أو تدخلوا فیما دخلت فیه الأمة فخرج علی حتى دخل على أبی بكر.»
(العقد الفرید، ابن عبدربه، ج۳، ص ۶۳)
«ابوبكر به عمر بن خطاب مأموریت داد كه برود و آنان را از خانه زهرا بیرون آورد و به وى گفت: چنانچه مقاومت كردند و از بیرون آمدن خوددارى كردند، با آنان جنگ كن. عمر با شعله آتشى كه همراه داشت و آن را به قصد آتش زدن خانه فاطمه آماده کرده بود، به سوى آنها یورش بورد. فاطمه گفت: (یابن الخطاب اجیت لتحرق دارنا؟) اى پسرخطاب! آتش آورده اى که خانه مرا بسوزانى؟ گفت: آری! مگر در آنچه امت داخل شدند (بیعت با ابوبكر)، داخل شوید...»

۸ - صفدی:
«انّ عمر ضرب بطن فاطمة یوم البیعة حتّى ألقت المحسن من بطنها.»
(الوافى بالوفیات، ج ۵، ص ۳۴۷)
«عمر در روز بیعت به چنان ضربه به شکم فاطمه وارد کرد که منجر به سقط شدن محسن شد.

۹ - ابن حجر عسقلانی:
«إنّ عمر رفس فاطمة حتّى أسقطت بمحسن.»
(لسان المیزان، ج ۱، ص ۲۶۸)
«عمر به فاطمه لگدی زد که سبب سقط محسن شد.»

۱۰ - ابو ولید محمد بن شحنه حنفی:
«... ثم إن عمر جاء إلى بیت علی لیحرقه على من فیه فلقیته فاطمه. فقال: ادخلوا فیما دخلت فیه الأمة.»
(روضة المناظر فی أخبار الأوائل والأواخر، ج ۱۱، ص ۱۱۳)
«پس از سقیفه، زمانی که جماعتی از اصحاب و بنی هاشنم مانند زبیر، عتبه بن ابی لهب، خالد بن سعید بن العاص، مقداد بن اسود کندی، سلمان فارسی، ابوذر غفاری، عمار بن یاسر و... از بیعت با ابوبکر سر باز زده و متمایل به ولایت علی در خانه وی جمع بودند، عمر به خانه علی آمد تا خانه را با کسانی که در آن بودند، به آتش بکشد، آنگاه به فاطمه که پشت در ایستاده بود، گفت: در آن چیزی که همه امت در آن وارد شدند، وارد شوید.»

۱۱ - ابن عبد البر قرطبی:
«... فقالت لهم: إن عمر قد جاءنی وحلف لئن عدتم لیفعلن وایم الله لیفین بها...»
(الاستیعاب، ج ۳، ص ۹۷۵؛ المصنف)
پس از بازگشت علی (ع) و عباس به خانه «فاطمه به ایشان گفت: عمر به نزد من آمد و قسم خورد که اگر دوباره در اینجا جمع شوید، قسم به خداوند که چنین و چنان می کنم. و قسم به خدا که وی چنین خواهد کرد...
سپس عمر با مشعلى بر در خانه فاطمه آمد و در جواب فاطمه كه فرمود: آیا من نظاره‏گر باشم و تو خانه مرا آتش بزنى؟ گفت: آری بنگر!

۱۲ - مقاتل بن عطیة:
«ان ابابكر بعد ما اخذ البیعة لنفسه من الناس بالارحاب و السیف و القوة ارسل عمر و قنفذاً و جماعة الى دار على و فاطمه و جمع عمر الحطب على دار فاطمه و احرق باب الدار.»
(الامامة و الخلافة، ص ۱۶۰)
«آنگاه كه ابوبكر از مردم به زور تهدید و شمشیر بیعت گرفت، عمر با قنفذ و جماعتى به سوى خانه على و فاطمه آمد و با هیزم درِ خانه آنها را به آتش کشید...»

۱۳ - ابی الفداء:
«ثم إن أبا بكر بعث عمر بن الخطاب إلى علی ومن معه لیخرجهم من بیت فاطمة رضی الله عنها وقال إن أبوا فقاتلهم فأقبل عمر بشئ من نار على أن یضرم الدار فلقیته فاطمة رضی الله عنها وقالت إلى أین یا بن الخطاب أجئت لتحرق دارنا قال نعم أو تدخلوا فیما دخل فیه الأمة...»
(تاریخ ابوالفداء، ج ۱، ص ۱۵۶)
«ابوبکر، عمر را به نزد علی و همراهیان وی فرستاد تا ایشان را از خانه فاطمه بیرون آورد و متفرق سازد و با وی گفت که اگر گردن ننهادند، با ایشان جنگ کن. پس عمر با آتش به سمت ایشان آمد تا خانه را به آتش بکشد. آنگاه فاطمه او را دید و گفت به کجا میروی ای فرزند خطاب! آیا آمده ای که خانه ما را به آتش بکشی؟ گفت آری مگر اینکه همان کاری را کنید که مردم کردند...»

۱۴ - عبدالکریم بن احمد شافعی شهرستانی:
«اِنّ عُمَرَ ضَرَبَ بَطْنَ فاطِمَةَ یَوْمَ الْبَیْعَةِ حَتی اَلْقَتْ الْجَنینَ مِنْ بَطْنِها»
(الملل و النحل، ج ۱، ص ۵۷)
«به راستی عمر در روز بیعت، ضربتی به فاطمه وارد کرد که بر اثر آن، جنین خویش را سِقط کرد.»

۱۵ - ابن ابی الحدید:
«وقتی برای استاد خود ابی جعفر نقیب، شیخ معتزله نقل کردم: زینب دختر رسول خدا، عیال پسر خاله¬اش، ابوالعاص بن ربیع بن عبد العزی بود. ابوالعاص در جنگ بدر اسیر شد. سپس بنا شد مشرکین فدا بدهند و خود را خلاص کنند؛ ابو العاص برای زینب پیغام داد که فدیه برای او بفرستند. دخت رسول الله، مالی تهیه کرد و به انضمام گردنبند مرواریدی که با عقیق یمانی و یاقوت رمانی مرصع بود و از مادرش خدیجه به او میراث رسیده بود، فرستاد خدمت پیامبر؛ رسول خدا محزون شد و امت برای خاطر آن حضرت از فدیه گذشته و ابو العاص را آزاد کردند. پیغمبر به ابی العاص فرمود که چون زینب بر تو حرام است، او را روانه مدینه کن، او نیز پذیرفت.
حضرت ، زید بن حارثه را که پیرمردی بود، با او روانه کرد که زینب را بیاورد. چون مشرکین فهمیدند که زینب را حرکت دادند، جمعی به اتفاق ابوسفیان حرکت کردند و در راه به آنها رسیدند. هبار بن اسود با نیزه به هودج زینب زد که سر نیزه به پشت وی برخورد کرد. بی بی زینب خائف شد و از ترس جنینی را که در رحم داشت، سقط نمود. وقتی زینب به مدینه آمد و برای رسول الله نقل نمود، حضرت فوق العاده محزون و اندوهگین شد و خون هبار را مباح نمود و امر نمود دست و پای او را قطع کرده، به قتل رسانند. آنگاه استادم، ابی جعفر نقیب فرمود: (لو کان رسول الله حیا لاباح دم من ورع فاطمة حتی القت ذابطنها) اگر رسول خدا زنده بود، حتماً مباح می¬کرد خون کسی که فاطمه را ترساند و جنینش (محسن) را سقط کرد.
(شرح نهج البلاغه، ج ۳۰، ص ۳۵۱)

۱۶ - ابن خزابه:
«از زید بن اسلم روایت کرده که گفت: «من از جمعی بودم که با عمر هیزم برداشتم و به در خانه فاطمه بردیم. وقتی که علی و اصحابش از بیعت ابا کردند، عمر به فاطمه گفت هرکه در خانه ات هست را بیرون کن وگرنه خانه و هر که در آن هست را می سوزانم. در آن زمان علی، حسنین و فاطمه (سلام الله علیهم اجمعین) و جماعتی از صحابه و بنی هاشم در آن خانه بودند، فاطمه فرمود: آیا خانه را بر من و فرزندانم می سوزانی؟ گفت آری! والله اگر بیرون نیایند و با خلیفه پیغمبر بیعت نکنند، چنین خواهم کرد.»
(کتاب غرر، ص۱۰۲)

۱۷ – عبدالقاهر اسفرائینی:
«اَن عُمَرَ ضَرَبَ فاطِمَةَ وَ مَنَعَ میراثَالْعِتْرَةِ»
«اَلفرقُ بین الفرق، ص۱۰۷)
«عمر، فاطمه را زد و از وراثت اهل بیت علیهم السلام جلوگیری کرد.»

۱۸- ابن ابی الحدید معتزلی:
«عمر به در خانه فاطمه رفت که گروهی از انصار و اندکی از مهاجرین در آنجا بودند. گفت: قسم به کسی که جان من در دست اوست، یا برای بیعت خارج شوید و یا خانه را به آتش می کشم.»
(شرح نهج البلاغه، ج۶ ص ۴۸)
(همچنین وی قریب به ۳۰ مورد روایات مختلف پیرامون این واقعه در همین کتاب شرح نهج البلاغه آورده است. مانند نشانی های ذیل: ج۱ ص ۱۷۴، ۲۱۲، ۴۶ – ۴۸، ۵۹ – ۶۰ و ج۳ ص ۱۹۰ و ج۶ ص ۱۲ – ۱۳، ۴۸ – ۴۹، ۵۱ و ج۹ ص ۱۹۸ و ج۱۰ ص ۲۶۵ و ج۱۱ ص ۱۴، ۱۱۱ و ج۱۳ ص ۳۶ – ۳۷، ۳۰۲ و ج۱۴ ص ۱۹۳ و ج۱۵ ص ۷۴، ۱۸۳، ۱۸۶ و ج۱۶ ص ۲۱۰، ۲۸۶، ۲۳۴ – ۲۳۵ و ج۱۷ ص ۱۶۸ و ج۲۰ ص ۱۶- ۱۷، ۱۴۷)

۱۹ - ابن ابی الحدید معتزلی:
در جای دیگر در ص ۱۳۶، جلد اول شرح نهج البلاغه از کتاب سقیفه جوهری قضیه سقیفه بنی ساعده را مبسوطاً نقل کرده تا آنجا که گوید: «بنی هاشم در خانه علی (ع) جمع شدند و زبیر با ایشان بود زیرا خود را از بنی هاشم می شمرد (چنان که علی (ع) فرمود زبیر همیشه با ما بود تا آنکه پسرش عبدالله بزرگ شد و او را از ما بر گرداند) پس عمر با گروهی به سوی خانه حضرت فاطمه رفتند و او فریاد زد بیرون بیایید و بیعت کنید اما ایشان امتناع کردند. آنگاه زبیر شمشیر کشید و بیرون آمد، عمر گفت این سگ را بگیرید، سلمة بن اسلم شمشیرش را گرفت و بر دیوار زد. آنگاه علی را به اجبار و عنف کشیدند به سوی ابی بکر. بنی هاشم نیز با او می آمدند و ناظر بودند که با علی چه می کنند! علی می گفت من بنده خدا و برادر رسول هستم ولی کسی اعتنا به گفتار او نمی کرد. تا او را به نزد ابی بکر بردند؛ گفت بیعت کن! حضرت فرمود من احقم به این مقام و با شما بیعت نمی کنم. شما اولی هستید که با من بیعت کنید. شما این امر را از انصار گرفتید به سبب قرابت با رسول خدا (ص) و من نیز با همان حجت بر شما احتجاج می کنم، پس شما انصاف دهید اگر از خدا می ترسید؛ به حق ما اعتراف کنید، همان گونه که انصار در حق شما انصاف کردند. وگرنه معترف شوید که دانسته بر من ستم می کنید. عمر گفت هرگز از تو دست بر نمی دارم تا بیعت کنی. حضرت فرمودند خوب با یکدیگر ساخته اید! امروز تو برای او کار می کنی تا فردا او این مقام را به تو برگرداند...
آنگاه علی (ع) بیعت نکرده به خانه برگشت و ملازم خانه شد تا حضرت فاطمه از دنیا رفت. آنک به اکراه بیعت کرد.

۲۰ - ابوبکر جوهری:
«جمعی از اصحاب و مهاجرین در این که چرا با آنان در مورد بیعت ابوبکر مشورت نشده و همچنین علی (ع) و زبیر، خشمگین به شور در خانه فاطمه (س) نشسته بودند. پس عمر با عصبانیت به همراه اسید بن خضیر و سلمه بن سلامه به خانه فاطمه (س) حمله برد و هر چه فاطمه فریاد زد و آنها را به خدا قسم داد، فایده نکرد. پس آنها شمشیر علی (ع) و زبیر را گرفتند و بر دیوار زدند و شکستند.»
(کتاب السقیفه، ص۲۴۳)

۲۱ - ابن ابی دارم:
«إنّ عمر رفس فاطمه حتّی اسقطت بمحسن»
(سیر اعلام النبلاء، ج ۱۵، ص ۵۷۸)
«عمر لگدی بر فاطمه (س) زد که محسن سقط شد.»

۲۲ - متقی هندی:
«ابوبکر گفت: ای کاش به خانه فاطمه (س) حمله ور نشده بودم و آن جا را به حال خود وا می گذاشتم، حتی اگر قصد جنگ علیه مرا داشتند»
(کنز العمال، جلد ۵، صفحه ۶۵۱)


۲۳ - محمد حافظ ابراهیم:
محمد حافظ ابراهیم، شاعر مصری كه به شاعر نیل شهرت دارد، دیوانی دارد كه در ده جلد چاپ شده است. وی در قصیدۀ معروف به «قصیده عمریّة»، یكی از افتخارات عمر بن خطاب را این دانسته كه در خانه علی علیه السلام آمد و گفت: اگر بیرون نیایید و با ابوبكر بیعت نكنید، خانه را به آتش می‌كشم، حتی اگر دختر پیامبر در آن باشد:
«وقولة لعلی قالها عمر أكرم بسامعها أعظم بملقیها
حرقت دارك لا أبقی علیك بها إن لم تبایع وبنت المصطفى فیها
ما كان غیر أبی حفص بقائلها أمام فارس عدنان وحامیها»
(دیوان محمد حافظ ابراهیم، ج ۱، ‌ص ۸۲)
«چه گفتاری كه عمر آن را به علی گفت! چه شنوندۀ بزرگواری و چه گویندۀ مهمی!
به او گفت: اگر بیعت نكنی، خانه‌ات را به آتش می‌كشم و احدی را در آن باقی نمی‌گذارم؛ هر چند دختر مصطفی در آن باشد.
جز ابوحفص (عمر) كسی جرأت گفتن چنین سخنی را در برابر شهسوار عدنان و مدافع وی نداشت.»

۲۴ - عمر رضا كحاله:
«وتفقد أبو بكر قوماً تخلفوا عن بیعته عند علی بن أبی طالب كالعباس، والزبیر وسعد بن عبادة فقعدوا فی بیت فاطمة، فبعث أبو بكر إلیهم عمر بن الخطاب، فجاءهم عمر فناداهم وهم فی دار فاطمة، فأبوا أن یخرجوا فدعا بالحطب، وقال: والذی نفس عمر بیده لتخرجن أو لأحرقنّها على من فیها. فقیل له: یا أبا حفص إنّ فیها فاطمة، فقال: وإن...»
(اعلام النساء، ج ۴، ص ۱۱۴)
«ابوبکر عمر را به دنبال عده ای که از بیعت با او سرباز زده بودند، از جمله عباس، زبیر، سعد بن عبادة و علی علیه فرستاد که در خانه زهرا تحصن کرده بودند، عمر آمد و آنها را صدا زد که بیرون بیایند، آنها در خانه بودند و از بیرون آمدن ابا کردند. عمر هیزم طلب کرد و گفت: قسم به آنکه جان عمر در دست اوست، یا بیرون بیائید و یا اینکه خانه را با اهلش به آتش می کشم. به او گفتند ای اباحفص! در این خانه فاطمه است! او گفت حتی اگر فاطمه هم باشد، چنین کنم (خانه را به آتش می کشم).»

۲۵ - عبد الفتاح عبد المقصود:
«إنّ عمر قال: والذی نفسی بیده، لیخرجنَّ أو لأخرقنّها علی من فیها...! قالت له طائفة خافت الله ورعت الرسول فی عقبه: یا أبا حفص! إن فیها فاطمة...! فصاح لا یبالی: و إن...! واقترب وقوع الباب، ثم ضربه واقتحمه... وبدا له علیّ.... و رنّ حینذاك صوت الزهراء عند مدخل الدار... فإن هی إلاّ رنة استغاثة أطلقتها: یا أبت رسول الله...
تستعدی بها الراقد بقربها فی رضوان ربّه علی عسف صاحبه، حتی تبدّل العاتی المدل غیر إهابه، فتبدّد علی الأثر جبروته، وذاب عنفه وعنفوانه، و ودّ من خزی لو یخرَّ صعقاً تبتلعه مواطئ قدمیه ارتداد هدبه الیه....
وعند ما نكص الجمع، وراح یفرّ كنوافر الظباء المفزوعة أمام صیحة الزهراء، كان علیّ یقلّب عینیه من حسرة وقد غاض حلمه، وثقل همّه، وتضبضت أصابع یمینه علی مقبض سیفه كهمّ من غیظه أن تغوض فیه...»
«علی بن أبی طالب، ج۴، ص۲۷۴-۲۷۷)
«عمر گفت: قسم به كسی كه جان عمر در دست او است، بیرون بیایید و الا خانه را بر سر ساكنانش به آتش می‌كشم! گروهی كه از خدا می‌ترسیدند و حرمت پیامبر را در نسل او نگه می‌داشتند، گفتند: ای أباحفص! فاطمه در این خانه است! اما او بی پروا فریاد زد: باشد! عمر نزدیك آمد و در زد، سپس با مشت و لگد به در كوبید تا به زور وارد شود، آنگاه علی (ع) پیدا شد.
صدای ناله زهرا در آستان خدا بلند شد. آن صدا، طنین استغاثه‌ای بود كه دختر پیامبر سر داده و می‌گفت: پدر! ای رسول خدا...! می‌خواست از دست ظلم یكی از اصحابش نزد او شکایت کند.
وقتی جمعیت برگشت و عمر می‌خواست همچون آهوان رمیده، از برابر صیحه زهرا فرار كند، علی از شدت تأثیر و حسرت با گلوی بغض گرفته و اندوهی گران، چشمش را در میان آنان می‌گردانید و انگشتان خود را بر قبضه شمشیر فشار می‌داد و می‌خواست از شدت خشم در آن فرو رود.»

۲۶ - شمس الدین ذهبی:
«ان عمر رفس فاطمه حتی اسقطت محسناً»
(سیر اعلام النبلاء، ج ۱۵، ص ۵۷۸)
«عمر ضربه به فاطمه زد که او محسن را سقط کرد.»

به علاوۀ این اسنادی که از مورخین و محدثین به نام اهل سنت نقل کردیم، بسیاری اسناد و روایات دیگر پیرامون واقعه شهادت حضرت صدیقه طاهره از علمای بزرگ اهل سنت و جماعت در دست است که تنها به جهت تسهیل کار محققین و علاقمندان به ذکر نشانی برخی از آنها بسنده می کنیم:
۲۷ - الجوینی الحموینی، فرائد السّمطین، ج ۲، ص ۳۴
۲۸ - الذّهبی، میزان الاعتدال، ج ۱، ص ۱۳۹
۲۹ - الیعقوبی، التاریخ، ج ۲، ص ۱۰۵
۳۰ - الدّیار البكری، تاریخ الخمیس، ج ۱، ص ۱۷۸
۳۱ - المحبّ الطّبری، الریاض النّضره، ج ۱، ص ۱۶۷
۳۲ - گنجی شافعی، كفایه الطالب، ص ۴۱۳
۳۳ - مصطفی بك دمیاطی، شرح القصیده العمریه المحمد حافظ ابراهیم، ص ۳۸
۳۴ - القاضی عبدالجّبار، المغنی، الجزء الاول، ص ۳۳۷
۳۵ - الدّهلوی، قرّه العینین، ص ۷۸
۳۶ - الدّهلوی، ازاله الخلفاء، ج ۲، ص ۲۹
۳۷ - النّویری، نهایه الارب فی فنون الادب، ج ۱۹، ص ۴۰
۳۸ - السّیوطی، مسند فاطمه، ص ۳۶

با ارایه این اسناد از منابع دسته اول اهل سنت دیگر هیچ جای انکاری نمی ماند، مگر اینکه کسی قصد منکر شدن بر خورشید را داشته باشد که چنین کسانی تنها عرض خود می برند. اما کم نیستند از اهل معنا که حقایق را با آغوش باز می پذیرند.
لذا با مشاهدۀ دقیق و بررسی اصولی این منابع، چند زاویه از این واقعه تلخ تاریخ صدر اسلام به درستی روشن می شود:
۱) هجوم عمر بن خطاب و جمعی از اصحابش به خانه حضرت صدیقه طاهره
۲) طلب کردن هیزم و آتش زدن خانه وحی
۳) فشار آوردن به در و با زور و مشت و لگد وارد خانه شدن
۴) مضروب و مجروح کردن حضرت سیده النسا (س)
۵) سقط جنین دخت پیامبر خاتم و شهادت حضرت محسن (ع)
۶) غضب حضرت زهرا (س) از عمر بن خطاب و ابوبکر بن ابی قخافه، قهر کردن با این دو
۷) لعن و نفرین آن دو و به حضور نپذیرفتن آنها جهت طلب بخشایش
۸) شهادت حضرت فاطمه

و اما نکته ای که به نوعی تمام این روایات را تکمیل می کند، روایات مربوط به اعتراف خلیفه اول در روزهای پایانی حیات وی است. چنان که در (کنز العمال، ج ۵، ص ۶۳۱)، (تاریخ الامم و الملوک ابن جریر طبری، ج ۲، ص ۶۱۹)، (مروج الذهب مسعودی، ج ۲، ص ۱۹۴)، (المعجم الکبیر طبرانی، ج ۱، ص ۶۲)، (شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج ۲، ص ۴۷)، (ازاله الخلفاء دهلوی هندی، ج ۲، ص ۲۹)، (میزان الاعتدال ذهبی، ج ۲، ص ۲۱۵)، (لسان المیزان ابن حجر عسقلانی، ج ۴، ص ۲۱۹)، (الامامه و السیاسه ابن قتیبه دینوری، ج ۱، ص ۱۸) و (الاموال حافظ ابوعبید، ص ۱۹۴) که همگی از منابع اهل سنت هستند، ذکر شده، عبد الرحمن بن عوف در بیماری ابوبكر بر او وارد شد و بر وی سلام كرد، پس از گفت وگویی، ابوبكر به او چنین گفت:
«أما إنی لا آسى على شیء إلا على ثلاث فعلتهن ، وثلاث لم أفعلهن ، وثلاث وددت أنی سألت رسول الله صلى الله علیه وسلم عنهن : وددت أنی لم أكن كشفت بیت فاطمة وأن أغلق علی الحرب»
«من به چیزی تأسف نمی‌خورم ، مگر بر سه چیز كه انجام دادم و سه چیزی كه انجام ندادم و سه چیزی كه كاش از رسول خدا (صلی الله علیه وآله وسلم) می‌پرسیدم؛ ای کاش خانه فاطمه را هتك حرمت نمی‌كردم، هر چند برای جنگ بسته شده بود...»
اما افسوس که این هتک حرمت واقع شد و داغش تا قیام منتقم خاندان رسالت بر دل محبان آل الله خواهد ماند.




نوع مطلب : دینی مذهبی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

       نظرات
پنجشنبه 12 اردیبهشت 1392
رضا عارفان
همه آفرینش و موجودات، مظاهر اسماء الهی هستند و توسط آن خلق شده‌اند. پیامبر (ص) و اهل بیت او مظهر اَتَم و اكمل اسماء الهی هستند و همه اسماء الهی را احصاء كرده‌اند و نسبت به آنها وقوف دارند. (یعنی نسبتی مستقیم و وجودی با آن دارند.)

آنچه كه بدیهی می‌نماید، بین مسئله وجودی آدمی و اسماء الهی و علم و اختیار آدم در عالم و اسماء الهی رابطه و نسبتی وجود دارد.
تلاش ما در این نوشته و آنچه كه پس از این تبیین خواهد شد، در جهت تشریح و توضیح این نسبت است. یعنی این‌كه ما آدم‌های معمولی از نظر خلقت، ماهیت وجودیمان و هم چنین علم و اختیارمان چه نسبتی با اسماء الهی داریم و انبیاء الهی و ائمه معصومین (ع) چطور؟
آنچه كه مسلم است، انبیاء و اولیاء آنها به عنوان انسان كامل و خلیفه الرحمن،‌ مظهر جامع این اسماء هستند؛‌ ولی این‌كه كیفیت آن چیست را باید از زبان راسخون در علم، یعنی آل محمد(ص) شنید.

در كتاب شریف اصول كافی – ج اول – صفحه ١٥١ – درباب حدوث الاسماء، حدیثی از قول حضرت امام صادق(ع) آمده است كه در آن امام، طی فرمایش‌هایی در مورد اسمی كه خداوند آفریده است كه صدا ندارد و به لفظ ادا نمی‌شود و كالبد ندارد، توضیحاتی می‌فرمایند و در ادامه آن بیان می‌كنند: خداوند از آن، چهار اسم آشكار كرد و سپس سه اسم آن را كه خلق به آنها نیاز داشتند، هویدا ساخت و یك اسم آن را كه همان اسم مكنون و مخزون است، نهان كرد. و آن سه اسمی كه هویدا كرد، ظاهرشان «الله» تبارك و تعالی است و خدای سبحان برای هر اسمی از این اسماء ، چهار ركن مسخر فرمود كه جمعا ١٢ ركن می‌شود. سپس در برابر هر ركنی ٣٠ اسم كه به آنها منسوبند آفرید كه آنها، رحمن و رحیم و مالك و قدوس و سایر اسمایی هستند كه اشتهار دارند. مجموع این اسماء كه به اسماء الحسنی مشهورند. ٣٦٠ اسم است.

آنچه كه قابل استناد است، برای عموم مردم، این سه اسم با آنچه که از آنها مشتق می‌شود آشكار شده و همه امورات مردم با كمك آنها محقق می‌شود. اما برای انسان كامل به جز این است!

باز در كافی جلد ١ درباب ما اعطی الائمه علیهم السلام من اسم الله الاعظم – صفحه ٣٣٤، چند حدیث از ائمه آمده است كه در خصوص اسم اعظم خداوند و آشنایی انبیاء الهی با آنان و علمشان بیانات بسیار مهمی را فرموده‌اند:
حدیث اول آن از امام باقر (ع) است كه جابر از قول امام (ع) ‌بدین صورت نقل كرده‌اند: عن جابر، عن ابی جعفر علیه السلام ، قال: ان اسم الله الاعظم علی ثلاثه و سبعین حرفا و انما كان عند آصف منها حرف واحد فتكلم به فخسف بالارض ما بینه و بین سریر بلقیس حتی تناول السریر بیده ثم عادت الارض كما كانت اسرع من طرفه العین و نحن عندنا من الاسم الاعظم اثنان و سبعون حرفا و حرف واحد عندالله تعالی استاثر به فی علم الغیب عنده و لاحول و لاقوه الا بالله العلی الاعظیم.
در این حدیث شریف امام باقر(ع) می‌فرمایند: (اسم اعظم خدا هفتاد و سه حرفست و از این حروف تنها یك حرف آن نزد (آصف بن برخیا وزیر حضرت سلیمان) بود كه با آن توانست تخت بلقیس را از سرزمین صبا، به نزد سلیمان بیاورد. آصف آن یك حرف را گفت و زمین میان او و تخت بلقیس درهم نوردیده شد تا او تخت را به دست گرفت. سپس زمین به حالت اول بازگشت. و این عمل در كمتر از یك چشم به هم زدن انجام شد. و ما هفتاد و دوحرف از اسم اعظم را داریم. و یك حرف از آن هم نزد خداوند موجود است و آن را در علم غیب برای خود مخصوص ساخته است.

در حدیث دوم، امام صادق (ع) می‌فرمایند: به عیسی بن مریم دو حرف از اسم اعظم خداوند داده شد كه با آنها كار می كرد. و به موسی چهار حرف و به ابراهیم هشت حرف و به نوح پانزده حرف و به آدم بیست و پنج حرف داده شد. و خدای تعالی (تمام این حروف را برای محمد (ص) جمع فرمود.) همانا اسم اعظم خدا هفتاد و سه حرفست و هفتاد و دو حرف آن به محمد (ص) داده شد و یك حرف از او پنهان شد.

حدیث سوم از زبان حضرت امام عسگری (ع) بیان شده و همان مضامین را تشریح فرموده‌اند.
نتیجه روشنی كه از مجموع این احادیث و مباحث مطروح می‌توان دریافت كرد، این است كه سه اسم از اسماء الهی به همراه مشتقات آن برای عموم مردم آشكار شده است.
اینكه برای مردم آشكار شده به این معنا نیست كه ما توانسته باشیم آنها را احصاء بكنیم، بلكه امكان و زمینه شناخت و تمسك به آنها برای ما فراهم شده و امور مادی ما با توسل و تمسك به آنها جریان می‌یابد.

اما انبیاء الهی هر یك به فراخور سعه وجودی و نورانی خود، نسبت به اسم اعظم خداوند وقوف دارند. آن‌چنان كه در حدیثی كه از امام صادق علیه السلام آمد، روشن شده است كه محمد و آل محمد از ٧٣ حرف اسم اعظم، هفتاد و دو حرف آن را در اختیار دارند. این مسئله بسیار مهمی است كه میزان قدرت و اختیار و عصمت و تصرفات تكوینی اهل بیت (ع) را در آفرینش و میزان علم و اختیار (دایره احاطه ولایت كلیه) آنها را نشان می‌هد. با عنایت به مفاد حدیث آنان وقوف كامل نسبت به اسماء الهی و اسم اعظم پروردگار و علم او دارند. تنها یك حرف از معرض اختیار آنان خارج است كه آن را به عنوان «اسم مستاثر» خوانده‌اند و خداوند با آن یك اسم، متفرد در علم غیب است.

میزان وقوف و تسلط اهل بیت (ع) نسبت به اسماء الله و دانستن هفتاد و دو حرف از اسم اعظم اولا به این معنا است كه این اسماء را احصاء كامل كرده‌اند. احصاء كردن نیز به معنی دانستن ظاهری و بر شمردن آنها نیست، بلكه در ذات و صفات و شرایط روحانی خود متصف و ممثل به آنها هستند. و ثانیا اینكه این سخن بدان معنا است كه وجود روحانی و ذات آنان نسبت مستقیم و روشنی با این اسماء دارد و هم جنسی و سنخیت با آنان دارند و بدان سبب در خلقت و علم و اختیار، متمایز و متفرد و خلیفه خداوند در زمین هستند.

خاتم الانبیاء (ص) و اوصیاء او مظاهر و مجلای اتم و اكمل اسماء الله هستند و از این روی متصف به صفات او و علم و اختیار در عالم تكوین هستند. به همین جهت در ادعیه ماثوره، ائمه، مظهر بسیاری از صفات خداوند، مثل: رحمت و قدرت و علم و دیگر صفات او هستند. چنانچه حضرت اباعبدالله الحسین، سیدالشهداء علیه السلام ، مظهر صفت رحمت واسعه خداوند (رحمه الله الواسعه) خوانده شده‌اند.

پیامبر عظیم الشان اسلام (ص) و اوصیاء او به عنوان خلفاء الهی و انسان كامل بر روی زمین مجمع اسماء واجب تعالی هستند و بدین جهت، اعظم از دیگر افراد انسان هستند.
این را هم باید دانست كه اسماء و صفات الهی، الفاظ نیستند، بلكه معانی و حقایق عینی‌اند. كسی كه متصف به این اوصاف حقیقی و اسماء است، ولایت تكوینی دارد . یعنی كه تمام قانونمندی حاكم بر عالم و سلسله علل و نظام آن در اختیار و به فرمان و اراده اوست . و مفاتیح غیب، باذن الله تعالی در دستان او قرار دارد و قلب او خزانه اسرار و علوم الهی است. خلفیه خداوند، موید به روح القدس و از ملك تا ملكوت همه مراتب وجود، مراتب انسان كامل است.

باتوجه به همین معنا است كه صادق آل محمد (ع) فرموده‌اند:
«نورنا من نور ربنا كشعاع الشمس من الشمس» (انوار ما از نور پروردگارمان است، چنانکه شعاع نور خورشید از خورشید است.)
و باز فرموده‌اند: «ان روح المومن، اشد اتصالا بروح الله من اتصال شعاع الشمس بها» به درستی كه شدت اتصال روح مومن به خداوند، از اتصال شعاع خورشید، به خورشید بیشتر است. در این‌كه اسم چیست و ارتباط آن با ذات اله چیست، مباحث فنی بسیاری در بین علما درگرفته و منشاء پیدایش آثار فراوانی شده است. ما قصد داریم تا از این مباحث و پیچیدگی‌های آن دوری بگزینیم و در پی كشف حقیقت معنا هستیم.

اما در مورد حقیقت اسماء الحسنی، ملا هادی سبزواری در شرح اسماء از قول معصومین(ع) آورده‌اند كه: «نحن الاسماء الحسنی الذین لا یقبل الله عملا الا بمعرفتنا» ما اسماء الحسنی هستیم. به درستی كه خداوند هیچ عملی را قبول نمی‌كند، مگر با معرفت نسبت به ما و در بیان امیرالمومنان (ع) آمده است: « انا الاسماء الحسنی (من اسماء الحسنی هستم.) اما اسم مستاثر كه از حوزه اختیار اهل بیت(ع) خارج است و در حوزه اختیار خداوند قرار دارد و خداوند امور كائنات و عالم غیب را با آن انجام می‌دهد و هیچ‌كس نسبت به آن وقوف ندارد چیست؟ این اسم شگفت كه از منظر كسان مخفی است، چیست؟

اگر دقت كرده باشید، در حدیثی كه از امام صادق (ع) نقل شده، پس از ذكر میزان آشنایی سایر انبیاء با اسم اعظم، در خصوص رسول الله (ص) آورده‌اند:
«ان الله تعالی جمع ذلك كله لمحمد صلی الله علیه و آله و سلم» خدای تعالی تمامی این حروف را برای محمد (ص) جمع فرمود.
از آنجایی كه در مورد پیامبر (ص) و اهل بیت طاهرین او كه واجد مقام عصمت هستند، آمده است: «و ما ینطق عن الهوی» از روی هوا و خواهش نفس سخن نمی‌گویند. سخن از روی خواهش نفسانی و گزافه از ساحت ملكوتی آنان به دور است. امام از روی تعارف و غیر واقع چیزی را نمی فرمایند. لذا آنچنان كه فرموده‌اند، خداوند همه این حروف را برای پیامبر (ص)‌جمع فرمود، و امكان وقوف به آنها را برای ایشان فراهم ساخت، اما امكان مظهریت و تجلی آن مستتر و درخفا است.

این فرموده، مورد و معنی خاصی را می‌رساند. «الحمدالله و سبحانك اللهم صلی علی محمد و اله مظاهر جمالك و جلالك و خزائن اسرار كتابك الذی تجلی فیه الاحدیه بجمیع اسمائك حتی المستاثر منها الذی لایعلمه غیرك و العن علی ظالمیهم اصل شجره خبیثه »
(اهل بیت طاهرین پیامبر (ص) مظاهر جمال و جلال و خزائن اسرار كتاب و علوم الهی هستند كه خداوند با جمیع اسماء خویش (به جز اسم مستاثر) بر آنها تجلی كرده است.)
« اللهم انی عبدك و ابن عبدك و ابن امتك فی قبضتك ناصیتی به یدك عدل فی قضاءك ماض فی حكمك اسالك به كل اسم هو لك سمیت به نفسك او انزلته فی كتابك او علمته احدا من خلقك اواستاثرت به فی علم الغیب عندك ان تجعل القران ربیع قلبی و نور صدری و ذهاب همی و جلاء حزنی»( الاسماء و الصفات ، احمد ابن حسین بیهقی،صفحات ۶و ۷ ، گوهر مراد، ملا عبد الرزاق لاهیجی ) آیه الله محمدی گیلانی از اعاظم و دانشمندان معاصر، كتابی به نام اسم مستاثر تالیف كرده‌اند و ضمن بررسی همین موضوع، نظر مرحوم امام خمینی (ره) را در این خصوص بدین شرح بیان كرده‌اند:
«و عند‌ ی ان الاسم المستاثر ایضا له اثر فی العین تحقیقا»
(به نظر ما تحقیقا برای اسم مستاثر در عالم خارج اثراتی است. در نهایت اینكه اثرات آن نیز مستاثر است. یعنی اثرات این اسم نیز مثل خود آن ، مكنون و مخفی است.)

١ – بحار الانوار – ج ١٠ – باب مناظرات الرضا و احتجاجاته – ص ٣١٤ – حدیث اول
٢ – مرصاد العباد – نجم الدین رازی – بنگاه ترجمه و نشر كتاب
٣ – اصول كافی – ج ١- كتاب الحجه – باب: ان الائمه علیم السلام نور الله عز و جل – ص ١٩٤.
٤- اصول كافی ج ١- ص ٤٤٠ – حدیث سوم




نوع مطلب : دینی مذهبی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

       نظرات
چهارشنبه 11 اردیبهشت 1392
رضا عارفان

عواملی برای نابودی گناهان

یکی از مهم ترین مسائلی که ذهن انسان را به خود مشغول نموده، مسئله رهایی از گناهان و نجات از عذاب ابدی است: «وَ سارِعُوا إِلی مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّکُمْ وَ جَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّماواتُ وَ اْلأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقینَ»؛ «و شتاب کنید برای رسیدن به آمرزش پروردگارتان؛ و بهشتی که وسعت آن، آسمان ها و زمین است؛ و برای پرهیزگاران آماده شده است».(1)


ایمان

انوار رحمت و مغفرت الهی همواره در حال تابیدن به انسان هاست، اما چگونگی و میزان دریافت این انوار در آن ها متفاوت بوده و به شایستگی و تلاش افراد وابسته است؛ زیرا برای دریافت این انوار قدسی قابلیت قابل نیز لازم است. این قابلیت به معنی دارا بودن شرایط آن است.

 

ایمان

انسان بدون ایمان، قابلیت دریافت مغفرت و هدایت از سوی خداوند را ندارد: «وَ الَّذینَ عَمِلُوا السَّیِّئاتِ ثُمَّ تابُوا مِنْ بَعْدِها وَ آمَنُوا إِنَّ رَبَّکَ مِنْ بَعْدِها لَغَفُورٌ رَحیمٌ»؛ «و آن ها که گناه کردند و بعد از آن توبه نمودند و ایمان آوردند، (امید عفو او را دارند؛ زیرا) پروردگار تو در پی این کار آمرزنده و مهربان است».(2)

اگر ایمان از دست برود، رابطه انسان با مغفرت یکباره بریده می شود و دیگر بهره برداری از این لطف عظیم امکان نخواهد داشت. زمانی که بر دل آدمی مُهر کفر زده شود، مانند ظرف در بسته ای می شود که اگر در همه اقیانوس های جهان فرو برده شود، قطره ای آب به درون آن نخواهد رفت. وجود چنین فردی همچون شوره زاری می شود که آب رحمت حق در آن به جای گل، بوته های خار پدید می آورد. اگر در شوره زار گل نمی روید، از کمبود باران نیست؛ از قابل نبودن زمین است.

در صورت توبه به سوی درگاه الهی و ایمان به هر آنچه که خدای متعال پذیرش آن را واجب کرده است (وجود باری تعالی پیامبران و اوصیای الهی، ملائکه، معاد و...)، خداوند آن ها را مشمول رحمت و مغفرت خود بگرداند.(3)

خداوند راه بازگشت را بر بنده های خود باز گذاشته و به آن ها امکان استغفار داده تا با توبه به درگاه خداوند از مسیر ناصواب گذشته بازگردند و با استغفار و درخواست عفو، گناهان گذشته آن ها را به طور کل محو نماید

توبه و استغفار

توبه کردن از اعمال بد گذشته و استغفار به درگاه خداوند متعال، یکی دیگر از مسائلی است که غفران الهی را نصیب انسان می کند: « فَانْتَقَمْنا مِنْهُمْ فَأَغْرَقْناهُمْ فِی الْیَمِّ بِأَنَّهُمْ کَذَّبُوا بِآیاتِنا وَ کانُوا عَنْها غافِلینَ» ؛ «سرانجام از آن ها انتقام گرفتیم و آنان را در دریا غرق کردیم؛ زیرا آیات ما را تکذیب کردند و از آن غافل بودند».(4)

خداوند راه بازگشت را بر بنده های خود باز گذاشته و به آن ها امکان استغفار داده تا با توبه به درگاه خداوند از مسیر ناصواب گذشته بازگردند و با استغفار و درخواست عفو، گناهان گذشته آن ها را به طور کل محو نماید.

 

اعمال نیک

عمل صالح، دل را نرم کرده و مانع رفتن به سوی سیئات می گردد و نیز موجب بخشش گناهان گذشته از سوی خداوند متعال می شود: «إِنْ تُقْرِضُوا اللّهَ قَرْضًا حَسَنًا یُضاعِفْهُ لَکُمْ وَ یَغْفِرْ لَکُمْ وَ اللّهُ شَکُورٌ حَلیمٌ»؛ «اگر به خدا قرض ‏الحسنه دهید، آن را برای شما مضاعف می‏ سازد و شما را می‏ بخشد و خداوند شکرکننده و بردبار است».(5)

 

پرهیز از گناهان کبیره

اگر انسان از بعضی گناهان اجتناب كنند، خدای عزوجل از بعضی دیگر در می‏ گذرد و در ضمن، حین اینكه در آیه شریفه وعده آمرزش داده شده، مؤمنان به ترك گناه دعوت شده اند: «إِنْ تَجْتَنِبُوا کَبائِرَ ما تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُکَفِّرْ عَنْکُمْ سَیِّئاتِکُمْ وَ نُدْخِلْکُمْ مُدْخَلاً کَریمًا»؛ «اگر از گناهان بزرگی که از آن نهی می‏ شوید، پرهیز کنید؛ گناهان کوچک شما را می‏ پوشانیم و شما را در جایگاه خوبی وارد می ‏سازیم». (6)

استغفار بندگان شایسته الهی مانند رسول اکرم صلی الله علیه و آله، فرشتگان و مؤمنان پاکدل در پیشگاه خداوند اثر دارد و طالبان مغفرت الهی با توسل به آن ها می توانند از این طریق به غفران ذات اقدس احدیت دست یابند

تبعیت از فرامین الهی

تبعیت از فرمان های الهی موجب ایجاد رابطه محبت آمیز بین خدا و بنده می گردد که این رابطه عاطفی، موجب نزول رحمت و مغفرت شده و گناهان آدمی را نابود می سازد: «قُلْ إِنْ کُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللّهَ فَاتَّبِعُونی یُحْبِبْکُمُ اللّهُ وَ یَغْفِرْ لَکُمْ ذُنُوبَکُمْ وَ اللّهُ غَفُورٌ رَحیمٌ»؛ «بگو: اگر خدا را دوست می‏ دارید، از من پیروی کنید تا خدا (نیز) شما را دوست بدارد و گناهانتان را ببخشد و خدا آمرزنده مهربان است».(7)

 

توسل

استغفار بندگان شایسته الهی مانند رسول اکرم صلی الله علیه و آله، فرشتگان و مؤمنان پاکدل در پیشگاه خداوند اثر دارد و طالبان مغفرت الهی با توسل به آن ها می توانند از این طریق به غفران ذات اقدس احدیت دست یابند: «وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ إِلاّ لِیُطاعَ بِإِذْنِ اللّهِ وَ لَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جاؤُکَ فَاسْتَغْفَرُوا اللّهَ وَ اسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللّهَ تَوّابًا رَحیمًا» ؛ «ما هیچ پیامبری را نفرستادیم، مگر برای اینکه به فرمان خدا  از وی اطاعت شود و اگر این مخالفان، هنگامی که به خود ستم می‏ کردند (و فرمان های خدا را زیر پا می‏ گذاردند)، به نزد تو می ‏آمدند و از خدا طلب آمرزش می‏ کردند و پیامبر هم برای آن ها استغفار می ‏کرد؛ خدا را توبه پذیر و مهربان می‏ یافتند».(8)

 

پی نوشت ها:

1. آل عمران: 133.

2. اعراف: 153.

3. تفسیر تبیان، ج4، ص 552.

4. اعراف: 136.

5. تغابن: 17.

6. نساء: 31.

7. آل عمران: 31.

8. نساء: 64.

 

زهرا رضاییان

بخش قرآن تبیان





نوع مطلب : دینی مذهبی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

       نظرات
شنبه 1 بهمن 1390
رضا عارفان

چه شد که غافل شدیم؟


خداوند حکیم اراده فرموده تا همه اسماء و صفات جمال و جلال خود را در قامت انسان متبلور سازد و او را برای خلافت خویش در زمین آماده نماید لذا اینان را با امکانات فراوان از قرب خود دور نمود و در پایین‌ترین مراتب قرار داد تا معلوم شود که انسان با آن همه امانت‌های الهی در درون و بیرون خود چه می‌کند.

خالق جهان با این امتحان خواست آشکار کند که چه کسانی ارزشهای او را حمایت می‌کنند.

آن حکیم مهربان خواست همه حق را به تجلی در آورد و همه باطل بر خلاف میل مجرمین محو شود.

لِیُحِقَّ الْحَقَّ وَیُبْطِلَ الْبَاطِلَ وَلَوْ کَرِهَ الْمُجْرِمُونَ

تا حق را ثابت [و استوار نماید] وباطل را نابود سازد ، هر چند مجرمان خوش نداشته باشند.(انفال/8)


غفلت

مهم‌ترین اشتباه انسان

با فعال شدن حواس، مردم از ظاهر موجودات و حوادث و طبیعت اطرافشان آگاه شدند . مردم با سرگرم شدن و توسعه زندگی مادی و کسب قدرت و هوس‌های دور و دراز از خود و شأن و کرامت و قابلیت‌های عظیم خود و عشق به خالق و حسابرسی آخرت و مسئولیت‌های معنوی خود غافل شدند.

با این امر بزرگ‌ترین دشمن خود، یعنی شیطان را فراموش کردند.

فَقُلْنَا یَا آدَمُ إِنَّ هَٰذَا عَدُوٌّ لَکَ وَلِزَوْجِکَ(طه -117 )

و با این فراموشی ،هوس و شیطنت بر عقل و منطق و فطرت غلبه کرد.

 

غفلت چیست؟

غفلت بی اعتنایی به معقول و مبنا قرار دادن ظواهر و تکیه و اعتماد به محسوسات است.

دلبستگی‌ها و تعلق قلبی به دنیا، انسان را با انواع بازی‌ها سرگرم و از آخرتش غافل می‌کند.

غافلین، محسوس را معقول می‌پندارند و ظاهر بین و سطحی نگر و در قضاوت عجولند.

غافلین با ترجیح دادن زندگی و مال دنیا، به آخرت کافرند و از هدایت الهی محروم می‌باشند.

غافل،به خاطر تعلقش به ثروت و قدرت و شهوت بیرونی ،حساس و عصبی و حریص و بدبین است و از وضعیت خود همواره ناراضی و از آرامش پایدار در دنیا محروم و دائماً در رنج و عذاب است

ذَٰلِکَ بِأَنَّهُمُ اسْتَحَبُّوا الْحَیَاةَ الدُّنْیَا عَلَی الْآخِرَةِ وَأَنَّ اللَّهَ لَا یَهْدِی الْقَوْمَ الْکَافِرِینَ

این [خشم و عذاب بزرگ] به سبب آن است که زندگی دنیا [یِ زودگذر] را بر آخرت ترجیح دادند ، و مسلماً خدا مردم کفر پیشه را هدایت نمی‌کند(نحل/107)

عده ای آن چنان سرگرم دنیا می‌شوند که هدف را گم می‌کنند هر روز مدل‌های مختلف لباس، ماشین و طلا و دکوراسیون آن‌ها را به بازی فرا می‌خواند. تبلیغ‌های مختلف ماهواره ای و رسانه مانند کارت‌های دعوتی است که هر روز برایمان فرستاده می‌شود حال عده ای این کارت‌ها را لبیک می گویند و عده ای به دنیای بی ارزش پشت پا زده و اهداف عالی‌تر را انتخاب می‌کنند.

هر چه در این دهر نشانت دهند                   گر نپسندی به از آنت دهند

حال تضاد درونی میان محسوس و معقول فقط با ذکر و تذکر حل می‌شود، به طوری که انسان ذاکر قبل از حاجات از خود رفع حاجت می‌کند تا حاجت‌ها هدف او نشوند.

 

عوارض توجه به بیرون

افرادی که از خود، خالق، آخرت، هدایت، ولایت و امتحان خود غافلند، با بیشترین قدرت و ثروت و امکانات رفاهی و مطرح شدن در بیشترین عرصه های اجتماعی و سیاسی باز خود را تنها و پوچ و حقیر می‌پندارند لذا در حسرت، حد، خشونت، اضطراب، افسردگی، یأس و غم و غصه غرق می‌باشند.

فرد بی خود و بی خدا با گدایی از مخلوقات و طبیعت در هیچ زمینه ای بی نیاز نمی‌شود.

غافلی که خود را محتاج بیرون می‌پندارد مانند حیوانات جویای طعام است و اگر این گدا مالک خزائن الهی هم باشد، باز بخل می‌ورزد و از دارائی‌هایش هرگز اطعام و انفاق نمی‌کند.

قُلْ لَوْ أَنْتُمْ تَمْلِکُونَ خَزَائِنَ رَحْمَةِ رَبِّی إِذًا لَأَمْسَکْتُمْ خَشْیَةَ الْإِنْفَاقِ وَکَانَ الْإِنْسَانُ قَتُورًا

[به این کافران و مغروران به امور مادی دل فریب] بگو: اگر شما مالک خزینه‌های رحمت پروردگارم [مانند باران، اموال، ارزاق و ...] بودید، در آن صورت از ترس [تهی‌دستی و کم‌شدنش] از انفاق کردن آن بخل می‌ورزیدید؛ و انسان همواره بسیار بخیل است.(اسراء/100)

قصه، برای هدایت و اتمام حجت

غافلین به جای عقل و منطق و فطرت مطیع وهم، گمان، هوس، شهوت و غضب خورند.

وَ مَا یَتَّبِعُ أَکْثَرُهُمْ إِلَّا ظَنًّا إِنَّ الظَّنَّ لَا یُغْنِی مِنَ الْحَقِّ شَیْئًا إِنَّ اللَّهَ عَلِیمٌ به ما یَفْعَلُونَ.

و بیشتر آنان [در عقایدشان] جز از گمان پیروی نمی‌کنند، یقیناً گمان به هیچ ‌وجه انسان را از حق بی‌نیاز نمی‌کند، [و جای معرفت و دانش را نمی‌گیرد] مسلماً خدا به آنچه انجام می‌دهند داناست.(یونس/36)

غافل، به خاطر تعلقش به ثروت و قدرت و شهوت بیرونی، حساس و عصبی و حریص و بدبین است و از وضعیت خود همواره ناراضی و از آرامش پایدار در دنیا محروم و دائماً در رنج و عذاب است.

وَ مَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِکْرِی فَإِنَّ لَهُ مَعِیشَةً ضَنْکًا وَ نَحْشُرُهُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ أَعْمَیٰ

و هر کس از هدایت من [که سبب تحقق سعادت دنیا و آخرت است] روی بگرداند، برای او زندگی تنگ [و سختی] خواهد بود، و روز قیامت او را نابینا محشور می‌کنیم.(طه/124)

 

ثمره ذکر چیست؟

خداوند پاداش ذاکران را ضایع نمی‌کند. انسان ذاکر لایق آرامش الهی و امیدواری است .

فَأَنْزَلَ اللَّهُ سَکِینَتَهُ عَلَیٰ رَسُولِهِ وَعَلَی الْمُؤْمِنِینَ ؛ پس خدا هم آرامشش را بر پیامبرش و مؤمنان نازل کرد.

انسان ذاکر با امداد و عنایت الهی لایق نصرت الهی و پیروزی است.

بسیاری از افراد همیشه دلشوره و اضطراب دارند اگر امتحان یا کنکوری دارند این دلشوره آنان را لحظه ای رها نمی‌کند. اضطراب، پیامدهای بدی در مسیر زندگی ایجاد می‌کند .

خداوند به زیبایی بیان می‌فرماید نگران نباش ما با تو هستیم بنده ما شاید از نظر مالی در مضیقه هستی،شاید حامی و پشتیبان نداری می‌دانیم برای ادامه درس و کار و موفقیتت نیازمند حامی و پشتیبانی ، ما پشتیبان تو هستیم.در لحظه لحظه زندگیت اگر درست نگاه کنی ما را همراه خودت می‌بینی و دست غیب و امداد ما را درون زندگیت مشاهده خواهی کرد

آنان که مداوماً اهل درس هستند می‌دانند اضطراب، یادگیری انسان را کم می‌کند و حافظه را ضعیف می‌کند و در جلسه امتحان همه آموخته‌ها را از ذهن پاک می‌کند. خداوند آرامش و امیدواری را که جز بزرگ‌ترین نعمت‌ها در توفیق انسان است به ذاکر هدیه می‌دهد، آن چنان آرامشی که در ظاهر و چهره و در باطن و اعمال او مشهود است.

زندگی انسان مانند پازلی می‌ماند که هر قطعه آن باید سر جای خودش قرار بگیرد وگرنه شکل درست و واقعی به دست نمی‌آید .

کار و تلاش، ذکر و یاد خدا، دعا و توسل همه و همه قطعاتی از پازل زندگی ما هستند که هر کدام را باید درست و به موقع انجام دهیم.

کسی که همیشه دعا می‌کند و ذاکر است اما درس نمی‌خواند هیچگاه موفق نمی‌شود و کسی که فقط درس می‌خواند و باور و اعتقاد قلبی درستی به خدا و معاد و امامت و نبوت ندارد و شاید تحصیلکرده شود اما انسان موفقی نمی‌شود که هم در کارش طراز اول باشد و هم مورد رضایت حق تعالی باشد.

پس تأثیر کار و تلاش ما و انصار و موفقیت و توفیق الهی ما دست خداوند آسمان و زمین است.

إِذْ یَقُولُ لِصَاحِبِهِ لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا فَأَنْزَلَ اللَّهُ سَکِینَتَهُ عَلَیْهِ وَأَیَّدَهُ به جنودٍ لَمْ تَرَوْهَا

همان زمانی که به همراهش گفت: اندوه به خود راه مده خدا با ماست. پس خدا آرامش خود را [که حالت طمأنینه قلبی است] بر پیامبر نازل کرد ، و او را با لشکریانی که شما ندیدید نیرومند ساخت. (توبه -40 )

خداوند به زیبایی بیان می‌فرماید نگران نباش ما با تو هستیم بنده ما شاید از نظر مالی در مضیقه هستی، شاید حامی و پشتیبان نداری می‌دانیم برای ادامه درس و کار و موفقیتت نیازمند حامی و پشتیبانی، ما پشتیبان تو هستیم. در لحظه لحظه زندگیت اگر درست نگاه کنی ما را همراه خودت می‌بینی و دست غیب و امداد ما را درون زندگیت مشاهده خواهی کرد .

فاذکرونی اذکرکم  ؛    به یاد ما باش تا ما هم به یاد تو باشیم.

                                             مریم خندابی

بخش قرآن تبیان


منابع :

 تفسیر نمونه –آیةالله مکارم شیرازی

سخنرانی دکتر غفرانی – غفلت

 





نوع مطلب : دینی مذهبی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

       نظرات
جمعه 30 دی 1390
رضا عارفان

اسامی ائمه (علیهم السلام) در قرآن


ممکن است در ذهن هر فرد حقیقت جویی این سوال خطور کند که: «چرا نامی از ائمه (علیه السلام) در قرآن به میان نیامده است؟» چرا که با ذکر اسامی ائمه(علیهم السلام)، بسیاری از اختلافاتی که بعد از رحلت نبی اکرم(صلّی الله علیه و آله و سلّم) به میان آمد و موجبات تفرق میان مسلمانان را فراهم ساخت، به وجود نمی آمد.


قرآن مجید

برای پاسخ به سوال فوق در ابتدا باید با روش های معرفی افراد توسط قرآن کریم، آشنا شد و سپس قضاوت را به اذهان آگاه و به دور از اغراض و تعصبات واگذاشت .

 

*روش های قرآن کریم در معرفی اشخاص

با مراجعه به قرآن کریم خواهیم دید که این کتاب بزرگ انسان ساز، برای معرفی اشخاص از سه روش استفاده نموده است:

1, معرفی با اسم

پیامبر گرامی اسلام (صلّی الله علیه و آله و سلّم) در انجیل، به وسیله اسم به آیندگان معرفی شده است: «وَ مُبَشِّراً بِرَسولٍ یَأتی مِن بَعدی اسمُه احمَد» [1] هم چنین به صراحت، از حضرت داود(علی نبینا و آله و علیه السلام) در قرآن کریم، به عنوان خلیفه یاد شده است: «یا داوُد إنّا جَعَلناکَ خَلیفَةً فی الأرضِ» [2] .

 

2, معرفی با عدد

نقبای بنی اسرائیل و گروهی که طبق گزینش حضرت موسی (علی نبینا و آله و علیه السلام) قرار شد به کوه بروند در قرآن با عدد معرفی شده اند .[3]

از نظر شیعه، امام باید دارای دو خصوصیت باشد، این دو خصوصیت فقط در نبی اکرم(صلّی الله علیه و آله و سلّم) و ائمه اطهار(علیهم السلام) وجود دارد و غیر از ایشان، کس دیگری واجد این خصوصیت نیست؛ که عبارتند از: علم لدنّی[و عصمت

3,معرفی با صفت

یکی دیگر از راه های شناسایی شخصیت های الهی، معرفی با صفت است، مانند: «فَسَوف یأتی الله بِقَومٍ یُحِبُّهم و یُحبّونَه أذِلَّةً علی المؤمنین أعِزَّةً علی الکافرینَ یُجاهدون فی سبیل الله و لا یَخافون لَومَةَ لائِمٍ»[4]

«ای کسانی که ایمان آورده اید، هرکس از شما از دین خود برگردد، به زودی خدا گروهی [دیگر] را می آورد که  آنان را دوست دارد و آنان [نیز] خدا را دوست دارند. با مؤمنان فروتن [و] بر کافران سرفرازند، در راه خدا جهاد می کنند و از سرزنش هیچ ملامت گری نمی هراسند .»

شیوه قرآن در معرفی ائمه(علیهم السلام) همین روش اخیر است، یعنی قرآن عمدتاً به معرفی «شخصیت و صفات» ائمه اطهار(علیهم السلام) پرداخته و از استعمال اسامی آن ها خودداری نموده است .

 

*خصوصیات امام از منظر قرآن کریم

از نظر شیعه، امام باید دارای دو خصوصیت باشد، این دو خصوصیت فقط در نبی اکرم(صلّی الله علیه و آله و سلّم)  و ائمه اطهار(علیهم السلام) وجود دارد و غیر از ایشان، کس دیگری واجد این خصوصیت نیست؛ که عبارتند از: علم لدنّی[5] و عصمت[6] .

در قرآن کریم به این دو خصوصیت اشاره شده است و بنابر اذعان علمای شیعه و سنی، پس از پیامبر اکرم(صلّی الله علیه و آله و سلّم)، جز امیرالمؤمنین(علیه السلام) و فرزندان وی، کسی این صفات را دارا نبوده است .

همچنین در قرآن مجید، آیات متعددی وجود دارد که ویژگی های شخصیتی و رفتاری ائمه هدی(علیهم السلام) را معرفی نموده است .

امام علی

بنابر گفته مفسران، سیصد آیه در قرآن در شأن امیرالمؤمنین(علیه السلام) وجود دارد .

به عنوان نمونه، آیه ی «وَ یُطعِمون الطَّعامَ عَلی حُبِّه مسکیناً و یتیماً و اَسیراً» [7] در شأن حضرت علی(علیه السلام) و اهل بیت ایشان نازل گردیده که در سه شب متوالی، افطار خود را به مسکین، یتیم و اسیر دادند . و آیه تطهیر[8] ، که در شمول آن نسبت به اهل بیت(علیهم السلام) ، نزد شیعه وسنی هیچ گونه تردیدی وجود ندارد . وهمچنین آیه ولایت[9] ، که بدون شک بیانگر ولایت امیرالمؤمنین(علیه السلام) و فرزندان ایشان بر امّت بعد از رحلت پیامبر اکرم (صلّی الله علیه و آله و سلّم) می باشد. و آیات بی شمار دیگری که در کتب تفسیری بدان ها اشاره شده که از حوصله ی بحث خارج می باشد و ما از آوردن آن ها صرف نظر می کنیم .

 

*حکمت های شیوه ی قرآن کریم در معرفی امام(معرفی با صفات و خصوصیات)

1, ارزش فوق العاده معرفی الگو

در بسیاری از موارد انگشت گذاشتن روی افراد، نقش چندانی در روشنگری ندارد، بلکه در نهایت به نوعی پیروی کورکورانه منجر می شود. البته در برخی موارد نیز، معرفی افراد، با نام ونشان، خالی از لطف نیست. ولیکن اساساً معرفی شخصیت، معرفی الگوهاست و در نتیجه جامعه را به جای گرایش های تعصب آمیز جاهلانه، به سمت تعقّل، ژرف اندیشی و توجه به ملاک های، فضایل و امتیازات واقعی سوق می دهد .

معرفی شخصیت امام توسط قرآن می تواند زمینه ساز پذیرش عاقلانه وی در جامعه اسلامی باشد

2, معرفی شخصیت، زمینه ساز پذیرش معقول

در برخی موارد معرفی شخص، موجب دافعه می شود .

با مطالعه و بررسی شرایط و ویژگی های جامعه اسلامی در زمان نزول قرآن کریم، این نکته را به دست می آوریم که با توجه به تبلیغات سوء انجام گرفته نسبت به شخص امیرالمؤمنین(علیه السلام) بهترین روش، همان روشی بود که قرآن در پیش گرفت؛ چرا که اکثریّت جامعه صدر اسلام نسبت به ائمه اطهار(علیهم السلام) و به ویژه حضرت علی(علیه السلام) پذیرش نداشتند .

دلایل این امر متعدد است، از جمله:

الف- بسیاری از مخالفان کسانی بودند که تا مدتی پیش، در صف معارضان اسلام قرار داشتند و رویاروی خود شمشیر امام علی(علیه السلام) را دیده و از همان زمان کینه وی را به دل گرفته بودند .

ب- تفکرات و سنت های غلط جاهلی، هنوز بر اندیشه ی مردم حاکم بود و به عنوان مثال جوانی حضرت علی(علیه السلام) را بهانه ای برای عدم شایستگی حضرت برای رهبری می دانستند .

ج- این تفکر نیز وجود داشت که حضرت پیامبر(صلّی الله علیه و آله و سلّم) درصدد است تا خویشان خود را بر مسند قدرت و حکومت بنشاند .

با توجه به مسائل مطرح شده، معرفی شخصیت امام توسط قرآن می تواند زمینه ساز پذیرش عاقلانه وی در جامعه اسلامی باشد .

 

قرآن

3, جلوگیری از تحریف قرآن کریم

اگر خدای ناکرده، در قرآن، تحریفی صورت می گرفت، اعتماد مسلمانان بدان از بین می رفت و اسلام و قرآن نیز به مشکلات مسیحیت و انجیل و تورات دچار می شدند. بنابراین بهترین راهکار در این موفعیت، معرفی شخصیت هاست که زمینه ایجاد تحریف را از بین می برد .

آری همان افرادی که درباره ی دُردانه آفرینش و اشرف مخلوفات جمله ی گستاخانه «إنّ الرَّجُلَ لَیَهجُر» را به کار بردند و آیات نورانی کلام الله که می فرماید:«و ما یَنطِقُ عنِ الهَوی*إن هو إلّا وَحیٌ یوحی» [10] را زیر پا گذاردند، همان هایی که صدها روایت و حدیث پیامبر(صلّی الله علیه و آله و سلّم) را جمع آوری نموده و به آتش کشیدند، همان هایی که توصیه ها پیامبرخدا(صلّی الله علیه و آله و سلّم)، نسبت به اهل بیت گرامیش را زیر پا نهاده و درب خانه پاره تن رسول الله(صلّی الله علیه و آله و سلّم) را به آتش کشیدند، همان هایی که غدیر را به ورطه ی فراموشی سپردند، مسلّماً این جرأت را داشته و دارند که آیات قرآن کریم را عوض کرده و به تحریف آن دست بزنند .

با مطالعه و بررسی شرایط و ویژگی های جامعه اسلامی در زمان نزول قرآن کریم، این نکته را به دست می آوریم که با توجه به تبلیغات سوء انجام گرفته نسبت به شخص امیرالمؤمنین(علیه السلام) بهترین روش، همان روشی بود که قرآن در پیش گرفت؛ چرا که اکثریّت جامعه صدر اسلام نسبت به ائمه اطهار(علیهم السلام) و به ویژه حضرت علی(علیه السلام) پذیرش نداشتند

4, کلی گویی قرآن کریم

از دیگر حکمت های روش قرآن کریم در معرفی امام،این است که قرآن به بیان کلیات مسائل می پردازد و تبیین جزئیات، بر عهده پیامبر اکرم(صلّی الله علیه و آله و سلّم) گذاشته شده است . به عنوان نمونه خداوند حج و شرایطش را در قرآن بیان نموده است ولی تبیین جزئیات و مسائل فرعی آن بر عهده پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلّم) و ائمه  اطهار(علیهم السلام)  می باشد . همچنین است سایر مسائل اعتقادی، اخلاقی و فقهی که جزئیات آن ها در قرآن کریم نیامده و تنها به کلیات بسنده شده است .

نتیجه این که در قرآن کریم، خصوصیات و ویژگی های یک امام و رهبر بیان گشته و معرفی مصداق آن بر عهده ی رسول خدا(صلّی الله علیه و آله و سلّم) گذاشته شده، که بنابر روایات شیعه وسنی، مصداق اتمّ و اکمل این ویژگی ها، امام امیرالمؤمنین(علیه السلام) و فرزندان وی می باشند . هرچند که با صرف نظر از روایات موجود، و تنها با مراجعه به تاریخ ،  هر فرد عاقل و حق طلبی، حقانیّت این مصادیق را تأیید می کند، ولی متأسفانه برخی ها از سنت  و وصیت رسول خدا(صلّی الله علیه و آله و سلّم) خارج گشته و سخنان وی را به ورطه ی فراموشی سپرده و داغ جبران ناشدنی و بزرگی بر پیشانی تاریخ گذاشتند … .[11]

 

پی نوشت ها :

1- صف/6 .

2- ص/26 .

3- مائده/12 – اعراف/155 .

4- مائده/54 .

5- نمل/40 – آل عمران/7 .

6- بقره/124 .

7- انسان/9 .

8- احزاب/33 .

9- مائده/55 .

10- نجم/3و4 .

11- در این مقاله از دو کتاب:«پرسش ها و پاسخ های برگزیده از مجموعه پرسش ها و پاسخ های دانشجویی، نهاد نمایتدگی مقام معظم رهبری در دانشگاه ها، اداره مشاوره و پاسخ، دفتر نشر معارف – امام حسین(علیه السلام) و قرآن، مقاله: پرسمان قرآنی امام حسین(علیه السلام)، موسی سلیمانی، بوستان کتاب قم» به صورت برداشت آزاد، استفاده شده است .

 

بخش قرآن تبیان


منبع :

سایت شیعه ها ؛ مقاله هادی نقیان





نوع مطلب : دینی مذهبی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

       نظرات
جمعه 30 دی 1390
رضا عارفان

عواملی برای نابودی گناهان

یکی از مهم ترین مسائلی که ذهن انسان را به خود مشغول نموده، مسئله رهایی از گناهان و نجات از عذاب ابدی است: «وَ سارِعُوا إِلی مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّکُمْ وَ جَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّماواتُ وَ اْلأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقینَ»؛ «و شتاب کنید برای رسیدن به آمرزش پروردگارتان؛ و بهشتی که وسعت آن، آسمان ها و زمین است؛ و برای پرهیزگاران آماده شده است».(1)


ایمان

انوار رحمت و مغفرت الهی همواره در حال تابیدن به انسان هاست، اما چگونگی و میزان دریافت این انوار در آن ها متفاوت بوده و به شایستگی و تلاش افراد وابسته است؛ زیرا برای دریافت این انوار قدسی قابلیت قابل نیز لازم است. این قابلیت به معنی دارا بودن شرایط آن است.

 

ایمان

انسان بدون ایمان، قابلیت دریافت مغفرت و هدایت از سوی خداوند را ندارد: «وَ الَّذینَ عَمِلُوا السَّیِّئاتِ ثُمَّ تابُوا مِنْ بَعْدِها وَ آمَنُوا إِنَّ رَبَّکَ مِنْ بَعْدِها لَغَفُورٌ رَحیمٌ»؛ «و آن ها که گناه کردند و بعد از آن توبه نمودند و ایمان آوردند، (امید عفو او را دارند؛ زیرا) پروردگار تو در پی این کار آمرزنده و مهربان است».(2)

اگر ایمان از دست برود، رابطه انسان با مغفرت یکباره بریده می شود و دیگر بهره برداری از این لطف عظیم امکان نخواهد داشت. زمانی که بر دل آدمی مُهر کفر زده شود، مانند ظرف در بسته ای می شود که اگر در همه اقیانوس های جهان فرو برده شود، قطره ای آب به درون آن نخواهد رفت. وجود چنین فردی همچون شوره زاری می شود که آب رحمت حق در آن به جای گل، بوته های خار پدید می آورد. اگر در شوره زار گل نمی روید، از کمبود باران نیست؛ از قابل نبودن زمین است.

در صورت توبه به سوی درگاه الهی و ایمان به هر آنچه که خدای متعال پذیرش آن را واجب کرده است (وجود باری تعالی پیامبران و اوصیای الهی، ملائکه، معاد و...)، خداوند آن ها را مشمول رحمت و مغفرت خود بگرداند.(3)

خداوند راه بازگشت را بر بنده های خود باز گذاشته و به آن ها امکان استغفار داده تا با توبه به درگاه خداوند از مسیر ناصواب گذشته بازگردند و با استغفار و درخواست عفو، گناهان گذشته آن ها را به طور کل محو نماید

توبه و استغفار

توبه کردن از اعمال بد گذشته و استغفار به درگاه خداوند متعال، یکی دیگر از مسائلی است که غفران الهی را نصیب انسان می کند: « فَانْتَقَمْنا مِنْهُمْ فَأَغْرَقْناهُمْ فِی الْیَمِّ بِأَنَّهُمْ کَذَّبُوا بِآیاتِنا وَ کانُوا عَنْها غافِلینَ» ؛ «سرانجام از آن ها انتقام گرفتیم و آنان را در دریا غرق کردیم؛ زیرا آیات ما را تکذیب کردند و از آن غافل بودند».(4)

خداوند راه بازگشت را بر بنده های خود باز گذاشته و به آن ها امکان استغفار داده تا با توبه به درگاه خداوند از مسیر ناصواب گذشته بازگردند و با استغفار و درخواست عفو، گناهان گذشته آن ها را به طور کل محو نماید.

 

اعمال نیک

عمل صالح، دل را نرم کرده و مانع رفتن به سوی سیئات می گردد و نیز موجب بخشش گناهان گذشته از سوی خداوند متعال می شود: «إِنْ تُقْرِضُوا اللّهَ قَرْضًا حَسَنًا یُضاعِفْهُ لَکُمْ وَ یَغْفِرْ لَکُمْ وَ اللّهُ شَکُورٌ حَلیمٌ»؛ «اگر به خدا قرض ‏الحسنه دهید، آن را برای شما مضاعف می‏ سازد و شما را می‏ بخشد و خداوند شکرکننده و بردبار است».(5)

 

پرهیز از گناهان کبیره

اگر انسان از بعضی گناهان اجتناب كنند، خدای عزوجل از بعضی دیگر در می‏ گذرد و در ضمن، حین اینكه در آیه شریفه وعده آمرزش داده شده، مؤمنان به ترك گناه دعوت شده اند: «إِنْ تَجْتَنِبُوا کَبائِرَ ما تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُکَفِّرْ عَنْکُمْ سَیِّئاتِکُمْ وَ نُدْخِلْکُمْ مُدْخَلاً کَریمًا»؛ «اگر از گناهان بزرگی که از آن نهی می‏ شوید، پرهیز کنید؛ گناهان کوچک شما را می‏ پوشانیم و شما را در جایگاه خوبی وارد می ‏سازیم». (6)

استغفار بندگان شایسته الهی مانند رسول اکرم صلی الله علیه و آله، فرشتگان و مؤمنان پاکدل در پیشگاه خداوند اثر دارد و طالبان مغفرت الهی با توسل به آن ها می توانند از این طریق به غفران ذات اقدس احدیت دست یابند

تبعیت از فرامین الهی

تبعیت از فرمان های الهی موجب ایجاد رابطه محبت آمیز بین خدا و بنده می گردد که این رابطه عاطفی، موجب نزول رحمت و مغفرت شده و گناهان آدمی را نابود می سازد: «قُلْ إِنْ کُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللّهَ فَاتَّبِعُونی یُحْبِبْکُمُ اللّهُ وَ یَغْفِرْ لَکُمْ ذُنُوبَکُمْ وَ اللّهُ غَفُورٌ رَحیمٌ»؛ «بگو: اگر خدا را دوست می‏ دارید، از من پیروی کنید تا خدا (نیز) شما را دوست بدارد و گناهانتان را ببخشد و خدا آمرزنده مهربان است».(7)

 

توسل

استغفار بندگان شایسته الهی مانند رسول اکرم صلی الله علیه و آله، فرشتگان و مؤمنان پاکدل در پیشگاه خداوند اثر دارد و طالبان مغفرت الهی با توسل به آن ها می توانند از این طریق به غفران ذات اقدس احدیت دست یابند: «وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ إِلاّ لِیُطاعَ بِإِذْنِ اللّهِ وَ لَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جاؤُکَ فَاسْتَغْفَرُوا اللّهَ وَ اسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللّهَ تَوّابًا رَحیمًا» ؛ «ما هیچ پیامبری را نفرستادیم، مگر برای اینکه به فرمان خدا  از وی اطاعت شود و اگر این مخالفان، هنگامی که به خود ستم می‏ کردند (و فرمان های خدا را زیر پا می‏ گذاردند)، به نزد تو می ‏آمدند و از خدا طلب آمرزش می‏ کردند و پیامبر هم برای آن ها استغفار می ‏کرد؛ خدا را توبه پذیر و مهربان می‏ یافتند».(8)

 

پی نوشت ها:

1. آل عمران: 133.

2. اعراف: 153.

3. تفسیر تبیان، ج4، ص 552.

4. اعراف: 136.

5. تغابن: 17.

6. نساء: 31.

7. آل عمران: 31.

8. نساء: 64.

 

زهرا رضاییان

بخش قرآن تبیان





نوع مطلب : دینی مذهبی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

       نظرات
پنجشنبه 29 دی 1390
رضا عارفان

طلوع آفتاب

« تقدیم به حضرت موسی بن جعفر علیه السلام»

امام موسی

هفتم ماه صفر است و امروز می توان چیدن گل بوته لبخند خورشید آسمان شهر مدینه را به تماشا نشست. آن گاه که سروش امین جام دل را از معجون شگفت بشارتی عظیم آکنده می سازد. زمین ملتهب است و زمان در گردونه خویش مستانه می چرخد. وهم و سکوت بر گستره قلب ها سایه افکنده است و چشم ها در انتظار رؤیت خورشید امامت، افق ولایت را به نظاره نشسته است. باز هم شمیم پر شراره علوی و این بار خانه صادق آل علی (علیه السلام).

آری، این گونه بود که به سال 128 ه. کودکی به جهان لبخند می زند تا سجده کنندگان معتکف سر از سجده بر گیرند و تارهای عنکبوتی ریا را که بر پیشانیشان تنیده بودند بدرند و به تماشای زین المجتهدین بنشینند که از زمزمه های «لیغفر لَکَ الله ما تقدم من ذنبک و ما تأخر» حاملان عرش سر به زیر افکنند.

او می آید، سومین فرزند جعفر بن محمد تا همگان تفسیر «کانوا قلیلاً من اللیل ما یهجعون و بالاسحارِهم یستغفرون» را از بر کنند.

او می آید، هفتمین پیشوای شیعه و نهمین شمس منظومه عصمت تا در بُحرانی ترین شرایط تاریخ اسلام لوای زرین امامت را به دست گیرد و سبزپوشان اهل ولایت را از سیاهی دوران حکومت آل عباس به سلامت عبور دهد و شیعه را از اضمحلال و نابودی مصون دارد.

او می آید، هفتمین پیشوای شیعه و نهمین شمس منظومه عصمت تا در بُحرانی ترین شرایط تاریخ اسلام لوای زرین امامت را به دست گیرد و سبزپوشان اهل ولایت را از سیاهی دوران حکومت آل عباس به سلامت عبور دهد و شیعه را از اضمحلال و نابودی مصون دارد

در آن روزگاری که انعکاس صداها در حنجره محبوس شده بود و فرزندان سیاه دل عباس، دارهای بر افراشته را محکم می کردند، خون های مطهری را که ریخته بودند نمی شستند تا درس عبرتی باشد برای آنانی که هنوز نفس در سینه دارند و زمزمه ای بر لب!

آن گاه که حاکمان روبَه صفت نگذاشتند که در روشنایی روز، ندای حقیقت و توحید را بر فراز منبر جدش رسول اللّه «صلی الله علیه و آله» باز گوید، در حصار میله های گستاخ زندان هارون الرشید، زیباترین اسرار بندگی و حق جویی را به یارانش ابلاغ کرد.

آن هنگام که قامت ایستاده سروِ صبر را با دستانی بسته در مخوف ترین قلعه تاریخ زندانی کردند و به گمان خویش نور نبوت را به حبس کشیدند، چنان از رسالت خویش و امامت این یگانه میراث خاندان وحی سخن می راند که طنین صدایش تا ابد در ذهن تاریخ باقی است.

سکوت شکننده اش که نشانی از مظلومیت و حقانیت بود به چشمان خیره آموخت که در علم و حلم و شجاعت هم چون اجداد طاهرینش است.

آری ما امت همیشه مظلوم عشقیم، امت اشک و ناله، روضه و حوزه، اسلام و تشیع و در یک کلام ما شیعه موسی بن جعفریم. همو که تاریخ درباره او صادقانه شهادت داده است که: هرگاه زنجیر بر دستانی سنگینی می کند، گویا که آسمان را به زنجیر کشیده اند.

 

پی نوشت ها:

1. سوره فتح (48) آیه 2.

2. سوره الذاریات (51) آیه 17 - 18.

بخش تاریخ و سیره معصومین تبیان


منبع :

سایت حوزه ؛ نوشته مرضیه فلاحی





نوع مطلب : دینی مذهبی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

       نظرات
چهارشنبه 28 دی 1390
رضا عارفان

فرشتگان ثبت اعمال کجایند؟


آیا دو فرشته ای كه خداوند در آیات 17 و 18 سوره ی ق به آن ها اشاره كرده است، در آسمان ها هستند یا همراه انسان در حركت اند؟ مگر خداوند، شاهد و ناظر اعمال انسان نیست؟ در این صورت، دو فرشته را برای چه چیزی قرار داده است؟ آیا دو فرشته در روز قیامت شهادت می دهند یا خیر؟

فرشته

پاسخ :

قبل از پرداختن به پاسخ، باید توجه داشت كه سؤال ها مربوط به عالم ماده نمی باشد بلكه مربوط به موجوداتی (فرشتگان) می باشد كه در عالم ماورای ماده (غیب) قرار دارند؛ بنابراین، باید از كسانی پاسخ را شنید كه از غیب و ماورای ماده خبر دارند؛ به همین دلیل، پاسخ هایی را كه ارائه می شود مستند به كلام خدا ـ یعنی قرآن و روایات و احادیث ائمه ی معصومین-علیهم السلام- می باشد كه البته این جواب ها را عقل نیز تأیید می كند.

 

فرشتگان نگهبان انسان

دو فرشته ای كه خداوند مراقب انسان قرارداده، همیشه همراه انسان هستند و لحظه ای از او جدا نمی شوند؛ مگر پس از مرگ. كارهای خداوند بر اساس اسباب و مسببات انجام می گیرد. دو فرشته نیز اسباب الهی هستند.

1 ـ شواهد قرآنی برای این مسئله

الف) آیه ی شریفه ی«إِذْ یَتَلَقَّى الْمُتَلَقِّیَانِ عَنِ الْیَمِینِ وَعَنِ الشِّمَالِ قَعِیدٌ»[1] «آن گاه كه آن دو فرشته از جانب راست و چپ نشسته او را فرا می گیرند». از این آیه به دست می آید كه آن ها همراه انسان هستند و همراه انسان بودن، كنایه از این است كه همیشه مواظب و مراقب اعمال او هستند، و به هر جا رود و در هر حالتی قرار گیرد، او را زیر نظر می گیرند، و اعمال و حركات و سخنان او را شبانه روز ضبط می كنند و اگر همراه او نبودند، جهت راست و چپ برای آن ها تعیین نمی كرد.

هنگامی كه انسان بداند موجوداتی مواظب اعمال و رفتار او هستند و تمام كارها و سخنان او را ثبت و ضبط می كنند، از انجام گناه و اعمال زشت خودداری می كند و راه استقامت و بردباری در مقابل گناهان را برمی گزیند؛ زیرا وقتی بداند هر چه انجام دهد و هر سخنی بگوید، فرشتگان از هر طرف مواظب او هستند و آن ها را می نویسند

ب) از كلمه ی «قعید» در آیه، چنین استفاده می شود كه فرشتگان، همیشه همراه انسان هستند و مراقب اویند؛ زیرا قعید در لغت به معنای نشستن می باشد و این معنا در مورد سوال، همان همراهی و مراقبت است؛ چون همان گونه كه بیان شد، فرشتگان موجودات غیر مرئی و مجرد هستند و این موجودات حالاتی كه موجودات مادی به خود می گیرند دارا نمی باشند؛ پس «قعید» در این آیه در معنای اصلی خودش به كار نرفته است؛ بلكه به مفهوم ملازم و مراقب و نگهبان است؛ یعنی این دو فرشته پیوسته همراه انسان هستند و كارها و سخنان او را ثبت و ضبط می نمایند.

2 ـ شواهد روایی

روایات در این رابطه، خود چند دسته می باشند: الف) دسته ای از روایات، جایگاهی در بدن انسان، برای فرشتگان معین كرده اند و این روایات، با توجه به مجرد بودن فرشتگان، نیاز به تفسیر و تأویل دارند و به طور كلی بیان گر این نكته هستند كه فرشتگان همراه و مراقب انسان هستند؛ از جمله ی این روایات، روایاتی است كه می فرمایند: جای فرشتگان بر شانه های راست و چپ است. و از این قبیل روایات كه از آن ها استفاده می شود این دو فرشته همراه انسان هستند و از او جدا نمی شوند.[2] ب) هم چنین از دسته ای دیگر از روایات نیز استفاده می شود كه فرشتگان همراه انسان هستند تا پس از مرگ. به عنوان نمونه دو روایت را متذكر می شویم:

قبض روح

1 ـ از معصومین-علیهم السلام- نقل شده است كه فرمودند: هنگامی كه انسان مؤمن از دنیا می رود، آن دو فرشته می گویند: پروردگارا بنده ات را قبض روح كردی مأموریت ما كجا است؟ جواب می آید كه آسمانِ من پُر است از فرشتگانی كه پیوسته مرا عبادت می كنند و زمین من نیز پر است از مخلوقاتی كه مطیع من هستند. شما به سوی قبر بنده ام بروید و در آن جا ذكر بگویید تا روز قیامت و آن را در دفتر حسنات بنده ام بنویسید.[3]

2 ـ معصوم-علیهم السلام- دیگر می فرماید: هنگامی كه مؤمن می خواهد نماز صبح بخواند، دو فرشته نزد او حاضر می شوند؛ این فرشته ها حاضر شدند، فرشتگانی كه مأمور شبانه ی او بوده اند، بالا می روند و هنگامی كه خورشید غروب كرد، آن دو فرشته حاضر می شوند و دو فرشته ای كه مأمور در روز بودند، بالا می روند و این ها همیشه جای خود را با یك دیگر عوض می كنند تا هنگام مرگ مؤمن فرا برسد. در این هنگام به او می گویند: خداوند از طرف ما به تو پاداش خیر عطا كند! چه قدر ما شاد شدیم كه كارهای نیك و سخنان خوب و جلسات خیری كه در آن ها شركت كردی و ما را همراه خود بردی! پس ما امروز آن طوری هستیم كه تو دوست داری و نزد پروردگار، تو را شفاعت می كنیم.[4]

در پاسخ به این سؤال كه اگر خداوند شاهد اعمال است، پس دو فرشته را برای چه قرار داده؟ در پاسخ می گوییم كه خداوند، خود ناظر و شاهد اعمال انسان ها است ونیازی به فرشتگان ندارد؛ زیرا او به انسان از فرشتگان[5] آگاه تر است. حتی چیزهایی را كه برای فرشتگان مخفی است، از آن ها آگاه است و از او مخفی نیستند؛ اما حكمت او اقتضا كرده است تا دو فرشته را برای هر انسانی قرار دهد تا اعمال او را ثبت و ضبط كنند و از آن ها نگهداری كند و در روز قیامت این نامه های اعمال را به صاحبانشان نشان دهند.[6] در واقع خداوند از اسباب كمك می گیرد و بخش از كارهای هستی را با اسباب و علل اداره می كند.

در آخرت، پس از این كه محكوم شد كه استحقاق عذاب و عِقاب الهی را دارد حكم جاری می شود و به خاطر همین است كه خداوند، گواهان بسیار زیادی می آورد كه بر گناه گنه كار گواهی دهند و از جمله ی آن گواهان، بزرگان دین و فرشتگانی كه اعمال انسان را نوشته اند می باشند و اگر فرد، هیچ كدام از این ها را نپذیرفت، خداوند گواهانی از اعضای بدن آن شخص می آورد كه بر گناه او گواهی دهند

و اما حكمت ها و ادله ای كه وجود دو فرشته را اقتضا كرده اند عبارت اند از:

الف) ثبت اعمال باعث ترك معصیت می شود.

هنگامی كه انسان بداند موجوداتی مواظب اعمال و رفتار او هستند و تمام كارها و سخنان او را ثبت و ضبط می كنند، از انجام گناه و اعمال زشت خودداری می كند و راه استقامت و بردباری در مقابل گناهان را برمی گزیند؛ زیرا وقتی بداند هر چه انجام دهد و هر سخنی بگوید، فرشتگان از هر طرف مواظب او هستند و آن ها را می نویسند و در روز قیامت از همین دفترچه ی اعمال علیه خودش استفاده می كنند، محدودیتی برای خود در نظر می گیرد؛ خصوصاً وقتی بداند كه آن ها نه غفلت می كنند و نه فراموش می كنند و در هیچ لحظه ای او را رها نمی كنند.

ب) اتمام حجت با نوشتن اعمال

خداوند دو فرشته را مأمور نوشتن اعمال انسان كرده است تا در روز قیامت گنه كاران بفهماند كه هیچ راهی برای انكار گناه وجود ندارد؛ زیرا خداوند در این روز، تمام راه های انكار گناه را بر انسان می بندد و آیه ی 20 سوره ی فُصِّلت نیز همین معنا را می فهماند. «حَتَّى إِذَا مَا جَاؤُوهَا شَهِدَ عَلَیْهِمْ سَمْعُهُمْ وَأَبْصَارُهُمْ وَجُلُودُهُمْ بِمَا كَانُوا یَعْمَلُونَ» ؛ «تا چون بدان (جهنم) رسند، گوششان و دیدگانشان و پوستشان به آن چه می كرده اند بر ضدشان گواهی دهند» و در روز قیامت هیچ چیزی نیست مگر حساب و كتاب و پاداش اعمال و خداوند در روز قیامت هیچ گنه كاری را عذاب نمی كند مگر بعد از این كه به او ثابت كند كه گنه كار است و مستحق عذاب.

قضاوت

ج) فرق میان قضاوت در دنیا و آخرت

یكی از اختلافاتی كه بین قضاوت در دنیا و قضاوت در روز قیامت وجود دارد این است كه در دنیا، حكم قاضی اجرا خواهد شد؛ خواه محكوم قانع شده باشد و گناه خود را پذیرفته باشد یا نپذیرفته باشد؛ در هر صورت حكم را جاری می كنند؛ اما در آخرت، پس از این كه محكوم شد كه استحقاق عذاب و عِقاب الهی را دارد حكم جاری می شود و به خاطر همین است كه خداوند، گواهان بسیار زیادی می آورد كه بر گناه گنه كار گواهی دهند و از جمله ی آن گواهان، بزرگان دین و فرشتگانی كه اعمال انسان را نوشته اند می باشند و اگر فرد، هیچ كدام از این ها را نپذیرفت، خداوند گواهانی از اعضای بدن آن شخص می آورد كه بر گناه او گواهی دهند.[7]

د) ثبت اعمال، باعث شادی نیكوكاران و اندوه بدكاران

هنگامی كه انسان بداند اعمال او در جایی ثبت و ضبط شده و در روز قیامت به او داده می شود و همه ی انسان ها آن ها را می بینند، آن اگر اعمال صالح و خوبی در آن نوشته شده باشد، این نوشته ها باعث شادی بیش از حد او می شود و این آیات بدان اشاره دارد: «فَأَمَّا مَنْ أُوتِیَ كِتَابَهُ بِیَمِینِهِ فَیَقُولُ هَاؤُمُ اقْرَؤُوا كِتَابِیهْ إِنِّی ظَنَنتُ أَنِّی مُلَاقٍ حِسَابِیهْ»[8]؛ «و اما كسی كه كارنامه اش به دست راستش داده شود، گوید بیایید و كتابم را بخوانید؛ من یقیین داشتم كه به حساب خود می رسم؛ پس او در یك زندگی خوش است. اما اگر كتاب اعمال او خالی از عمل صالح و نیك باشد، این كتابِ اعمال، باعث غم و عصه و حسرت بیش از اندازه ی او می شود»؛ «وَأَمَّا مَنْ أُوتِیَ كِتَابَهُ بِشِمَالِهِ فَیَقُولُ یَا لَیْتَنِی لَمْ أُوتَ كِتَابِیهْ -

وَلَمْ أَدْرِ مَا حِسَابِیهْ -یَا لَیْتَهَا كَانَتِ الْقَاضِیَةَ مَا أَغْنَى عَنِّی مَالِیهْ - هَلَكَ عَنِّی سُلْطَانِیهْ»

 ؛[9] «و اما كسی كه كارنامه اش به دست چپش داده شود، گوید: ای كاش كتابم را دریافت نكرده بودم و از حساب خود خبردار نشده بودم!»[10]

از جابر بن عبدالله روایت شده است كه گفت: من از رسول خدا-صلی الله علیه وله وسلم- شنیدم كه فرمود: هنگامی كه روز قیامت می شود، دو فرشته ی نویسنده ی كارهای خیر و كارهای شر، دوباره به سراغ انسان می یند و نامه ی اعمال او را باز كرده به گردنش می افكنند و هم چنان با او هستند؛ یكی به عنوان سائق و دیگری به عنوان شهید

نامه ی اعمال افراد بدكار و گنه كار در دیوان سجّین، در پَست ترینِ مراتب هستی قرار می گیرد و موجب می شود كه صاحب آن را لعن و نفرین كنند؛ اما نامه ی اعمال افراد صالح و با ایمان در دیوان علیین قرار می گیرد و فرشتگان مقرَّب، با عظمت و افتخار از آن یاد می كنند و فضل و عظمت او را رواج می دهند.[11] (كَلَّا إِنَّ كِتَابَ الفُجَّارِ لَفِی سِجِّینٍ-

وَمَا أَدْرَاكَ مَا سِجِّینٌ - كِتَابٌ مَّرْقُومٌ .... كَلَّا إِنَّ كِتَابَ الْأَبْرَارِ لَفِی عِلِّیِّینَ - وَمَا أَدْرَاكَ مَا عِلِّیُّونَ - یَشْهَدُهُ الْمُقَرَّبُونَ

 )[12]

و اما جواب پرسش سوم:

آن چه از برخی آیات و روایات استفاده می شود، این است كه: این دو فرشته در روز قیامت به اعمال صاحبانشان شهادت می دهند.

آیات: بعضی از مفسّرین آیه ی 21 سوره ی ق را كه می فرماید: (وَجَاءتْ كُلُّ نَفْسٍ مَّعَهَا سَائِقٌ وَشَهِیدٌ )؛ «هر كس می آید در حالی كه با او سوق دهنده و گواهی دهنده ای هست»؛ این آیه را این گونه تفسیر كرده اند كه «سائق» فرشته ی نویسنده ی حسنات است و «شهید» فرشته ی نویسنده سیئات و به این ترتیب، معنا چنین می شود كه در روز قیامت هر فردی می آید در حالی كه همراه او هستند نویسندگان حسنان و سیئات و آن ها شهادت می دهند بر اعمال او.[13]

روایات: به عنوان نمونه در روایت آمده است:

از جابر بن عبدالله روایت شده است كه گفت: من از رسول خدا-صلی الله علیه وآله وسلم- شنیدم كه فرمود: هنگامی كه روز قیامت می شود، دو فرشته ی نویسنده ی كارهای خیر و كارهای شر، دوباره به سراغ انسان می آیند و نامه ی اعمال او را باز كرده به گردنش می افكنند و هم چنان با او هستند؛ یكی به عنوان سائق و دیگری به عنوان شهید.[14]

 

پی نوشت ها :

[1]. ق/17

[2]. نهج الصادقین، ج 9، ص 11

[3]. مجمع البیان، ج 9، ص 216

[4]. تفسیر نورالثقلین، ج 5، ص 109

[5]. ر. ك: قمی، عباس، مفاتیح الجنان، دعای كمیل

[6]. حول تفسیر سوره ی ق، ص 59

[7]. همان

[8]. الحاقه/19

[9]. الحاقه/30 ـ 26

[10]. حول تفسیر سوره ق، ص 60.

[11]. همان، ص 61

[12]. مطففین/7 ـ 10 و 18 ـ 21

[13]. تفسیر نمونه، ج 22، ص 258

[14]. تفسیر المیزان، ج 36، ص 252.

بخش قرآن تبیان


منبع :اندیشه قم





نوع مطلب : دینی مذهبی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

       نظرات
چهارشنبه 28 دی 1390
رضا عارفان

استناد به قرآن در سیره امام موسی کاظم علیه السلام

امام موسی

روزی پیشوای هفتم [1]به یکی از کاخ های مجلّل هارون الرّشید، در بغداد رفت. هارون با نِخوت و غرور پرسید: این قصر از آنِ کیست؟ و هدفش این بود که این قدرت و شکوه ظاهری را به رُخ امام بکشد. حضرت بدون این که کوچک ترین اهمیتی به سرای پر زرق و برق او بدهد، با کمال صراحت فرمود: این خانه، مأوای فاسقان است، همان کسانی که خداوند درباره آنان می فرماید: «سَأَصْرِفُ عَنْ ءَایَتِیَ الَّذِینَ یَتَکَبَّرُونَ فِی الأَْرْضِ بِغَیْرِ الْحَقِ ّ وَإِن یَرَوْاْ کُلَّ ءَایَةٍ لَّا یُؤْمِنُواْ بِهَا...» [2]، هارون از این پاسخ عصبانی گردید و در حالی که خشم خود را به سختی پنهان می کرد، با التهاب پرسید: پس این مکان از کیست؟ امام بی درنگ فرمود: (در حقیقت) این خانه از آن پیروان ماست که دیگران با زور و قدرت تصاحب نموده اند.[3]

هارون آشکارا بر انتساب به رسول اکرم صلی الله علیه وآله وسلم تکیه می کرد و چون در مدینه به مرقد پیامبرصلی الله علیه وآله وسلم رسید، گفت: درود بر تو ای فرستاده خدا و ای پسر عمو!

در این موقع امام کاظم علیه السلام که از مقصد وی آگاهی داشت، نزدیک قبر جدّش رفت و با صدای بلند گفت: درود بر تو ای پیامبر خدا! و ای پدر!

هارون از این سخن به حدّی ناراحت شد که رنگ از چهره اش پرید و بی اختیار گفت: واقعاً این افتخاری است! سپس از موسی بن جعفر پرسید: چگونه ادّعا می کنید فرزند پیامبرید در حالی که فرزند علی هستید. زیرا هرکس به جدّ پدری خود منسوب می شود نه جدّ مادریّ!

هارون آشکارا بر انتساب به رسول اکرم صلی الله علیه وآله وسلم تکیه می کرد و چون در مدینه به مرقد پیامبرصلی الله علیه وآله وسلم رسید، گفت: درود بر تو ای فرستاده خدا و ای پسر عمو! در این موقع امام کاظم علیه السلام که از مقصد وی آگاهی داشت، نزدیک قبر جدّش رفت و با صدای بلند گفت: درود بر تو ای پیامبر خدا! و ای پدر!

امام در پاسخ وی این آیه را قرائت نمود:«وَوَهَبْنَا لَهُ و إِسْحَقَ وَیَعْقُوبَ کُلاًّ هَدَیْنَا وَنُوحًا هَدَیْنَا مِن قَبْلُ وَمِن ذُرِّیَّتِهِ ی دَاوُودَ وَسُلَیْمَنَ وَأَیُّوبَ وَیُوسُفَ وَمُوسَی وَ هَرُونَ وَکَذَ لِکَ نَجْزِی الْمُحْسِنِینَ* وَزَکَرِیَّا وَیَحْیَی وَعِیسَی وَإِلْیَاسَ کُلٌّ مِّنَ الصَّلِحِینَ» [4]؛ آنگاه امام افزود: در این آیه، «عیسی» از فرزندان پیامبران بزرگ پیشین شمرده شده است، در صورتی که او پدر نداشت و تنها از طریق مادرش، مریم، نسب به پیامبران می رساند. ما نیز به واسطه مادرمان فاطمه، فرزند پیامبریم. هارون در برابر این استدلال و استناد قرآنی سکوت کرد.[5]

امام کاظم علیه السلام به هارون فرمود: دین همه اش حساب است. اگر غیر از این بود، خداوند از بندگانش حساب نمی خواست. سپس این آیه را تلاوت فرمود: « وَ إِن کَانَ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِّنْ خَرْدَلٍ أَتَیْنَا بِهَا وَ کَفَی بِنَا حَسِبِینَ» [6]؛ و اگر عملی به سنگینی خردلی هم باشد، به حسابش می آوریم که ما حساب کردن را بسنده ایم.[7]

علی بن یقطین می گوید: مهدی عباسی از امام کاظم علیه السلام پرسید: آیا در کتاب خدا دلیلی برای حرمت شراب خواری آمده است؟ زیرا مردم نهی آن را دیده اند، اما حرمت آن را نمی دانند. امام فرمود: بلی، در کتاب خدا حرام است. مهدی گفت: کجای قرآن است؟ فرمود: آنجا که می فرماید: «إِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّیَ الْفَوَ حِشَ مَاظَهَرَ مِنْهَا وَمَابَطَنَ وَالإِْثْمَ وَ الْبَغْیَ بِغَیْرِ الْحَقِّ» [8]؛ منظور از «ماظهر» زنای علنی است و «مابطن» ازدواج با محارم و «الاثم» شراب خواری است. همچنان که در جای دیگر می فرماید: «یَسَْلُونَکَ عَنِ الْخَمْرِ وَالْمَیْسِرِ قُلْ فِیهِمَآ إِثْمٌ کَبِیرٌ وَمَنَفِعُ لِلنَّاسِ» [9]، مهدی عباسی به علی بن یقطین گفت: سوگند به خدا! که این فتوای هاشمیّین است.[10]

 

پی نوشت:

[1] . پایگاه حوزه مجله کوثر شماره 64، استناد به قرآن در سیره امامان(علیهم السلام) 2.

[2] . اعراف / 146.

[3] . بحارالانوار، ج 48،ص 138؛ تفسیر عیاشی، ج 2، ص 30.

[4] . انعام / 85 و 86.

[5] . الارشاد، ص 298؛ کامل ابن اثیر، ج 6، ص 164؛ نورالابصار، شبلنجی، ص 149.

[6] . انبیاء / 47.

[7] . مناقب، ابن شهرآشوب، ج 4، ص 312.

[8] . اعراف / 33.

[9] . بقره / 212.

[10] . کافی، ج 6، ص 406.

بخش تاریخ وسیره معصومین تبیان


منبع:

سایت حوزه





نوع مطلب : دینی مذهبی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

       نظرات
سه شنبه 27 دی 1390
رضا عارفان


( کل صفحات : 5 )    1   2   3   4   5